Tasarım ofisi Studio Three Sixty, İrlanda’nın önde gelen sanat festivallerinden biri olan ‘nin programında kullanılmak üzere inşa edilmiş benzersiz bir yapı tasarladı: “Sauna Tiyatrosu”.
Sauna Sessions Arts Club’un yaratıcı direktörlerinden Lucy Osborne tarafından tasarlanan bu fonksiyonel sauna, aynı anda 82 kişiyi ağırlayarak performanslara ev sahipliği yapabiliyor. Osborne, “Sauna Tiyatrosu, yeni bir tür kültürel alan olarak tasarlandı; Birleşik Krallık’ın ilk özel amaçlı sauna sanat merkezi ve aynı zamanda Birleşik Krallık’ın en büyük saunası,” şeklinde belirtti.
“Bu yapı, geleneksel sauna mimarisine tiyatro unsurlarını entegre ederek farklı bir deneyim sunuyor: aydınlatma, surround ses ve performans odaklı tasarım,” diye ekledi.
Edinburgh’ın merkezindeki Summerhall Arts’ın arka avlusunda yer alan bu mekan, festival süresince çeşitli gösterilere ev sahipliği yapacak. Gösteriler, sauna ustalarının yönettiği geleneksel Aufguss ritüelleri ve dans odaklı “rave” etkinlikleri üzerine kurulu.
Tiyatro alanı, geleneksel bir saunanın atmosferini yansıtmak amacıyla Ayous ağacından yapılmış oturma alanlarına ve üç büyük sauna fırınına sahip. Osborne, “Amacımız, odanın hem performansa uygun bir atmosfere sahip olması, ancak aynı zamanda belirgin şekilde bir sauna hissi vermesiydi. Odanın sıcak, samimi ve kolektif bir ortam yaratmasını istedik,” dedi.
“Materyal olarak, odanın yumuşak ve sakin bir his uyandırmasını hedefledik; bu nedenle iç yüzeylerde ve oturma alanlarında Ayous ağacını kullandık. Bu ağaç türü, dokunduğunda serin ve hoş bir his veren koyu renkli bir ahşaptır,” diye ekledi.
Sauna Sessions Arts Club’un kurucuları Osborne ve James Grieve, saunanın tiyatroya benzer birçok özelliğe sahip olduğunu fark ettikten sonra bu projeyi hayata geçirme fikrini ortaya attılar. Osborne, “Norveç ve İsveç’teki çeşitli projelerde çalışırken çok fazla zamanımızı saunalarda geçirdik,” dedi.
“Ve birlikte vakit geçirirken, saunanın tiyatroyla birçok ortak yönü olduğunu fark ettik. Hem saunalar hem de tiyatrolar, yabancıların aynı anda yoğun bir deneyimi paylaştığı topluluk alanlarıdır,” diye ekledi.
“Her iki mekanda da, günlük hayatı bir kenara bırakıp etrafınızdaki insanlarla ortak bir anlayışa ulaşma konusunda sessiz bir anlaşma vardır – ister onlar tanıdık olsun, ister yabancı veya aile üyesi olsun,” şeklinde belirtti.
Osborne ve Grieve, mekanın sadece büyük bir sauna olmaktan daha fazlası olmasını istediler; bu nedenle performansa uygun atmosfer yaratmak için tiyatro aydınlatmalarını tasarıma entegre ettiler.
“Burada sadece sıcak bir odaya tiyatro sokmuyoruz; aynı zamanda sanatın deneyimlenmesiyle birlikte harika hissetmeyi sağlayan yeni bir kültürel alan yaratmaya çalışıyoruz,” dedi Osborne.
“Oda tamamen karartılmış ve sadece tiyatro ışıklarıyla aydınlatıldığı için, atmosferi, duygusal tonu ve rengi kontrol edebiliyoruz. Isıyı korumak teknik açıdan zorlu olsa da, aynı zamanda canlı ve organik bir ortam yaratmak gerekiyor; bu nedenle sauna ustalarımız ısı, serin hava, su ve buharın dengesini sağlıyor,” diye ekledi.
Sıcak ve nemli bir ortamda tiyatro aydınlatma ve ses ekipmanlarını kullanmak, hem sauna hem de tiyatro olarak işlev görmesini sağlamak için önemli bir zorluktu. Osborne, “Geleneksel tiyatro ekipmanları doğrudan bir saunaya yerleştirilemez; birçok bileşen aşırı ısınabilir veya sıcaklık ve nem seviyelerine dayanıklı olmayabilir,” dedi.
“Bu nedenle, sauna ortamına uygun ekipmanlarla tiyatro aydınlatmasını birleştiren hibrit bir çözüm bulduk. Bu sayede, istenen ısı ve nem seviyelerini korurken tiyatro atmosferini saunaya getirebiliyoruz,” diye ekledi.
Dışarıdan, “Sauna Tiyatrosu”, sökülüp farklı yerlere taşınabilecek şekilde tasarlanmış olup, dikkat çekici tabelalarla donatılmış ve çeşitli sosyal alanlara sahip. Ayrıca duşlar, soyunma odaları, kilitli dolaplar ve soğuk su havuzu da mevcut.
Genel olarak Osborne ve Grieve’in umudu, “Sauna Tiyatrosu”nun bazı insanları saunaya alıştırırken, tiyatronun insanların yaşam tarzlarına nasıl entegre edilebileceğini göstermesi. Osborne, “Seyircilerimizin birçoğunun ilk kez sauna deneyimi yaşayacağını biliyoruz ve bu büyük bir sorumluluk,” dedi.
“Sanatın ve kültürün insan sağlığı için iyi olduğunu ve ‘sağlığın’ okumak, tiyatroya gitmek veya müzik dinlemek gibi şeyleri dışlamaması gerektiğine inanıyoruz. Harika bir tiyatro gösterisi, sizi dünyaya farklı bir şekilde geri gönderir; biz de ‘Sauna Tiyatrosu’ için aynı şeyi umuyoruz. Büyülü yolculuklara çıkaracak ve şaşırtıcı, keyifli ve dönüştürücü deneyimler yaşatacak harika sanatçılarla,” şeklinde ekledi.
Dezeen dergisinde yer alan diğer sauna örnekleri arasında İsveç’teki kristal şekilli bir sauna ve Norveç’in kırsal kesimindeki bir gölde yüzen ahşap bir sauna bulunmaktadır.
