ABD’deki et işleme sektörünün yaklaşık %85’ini kontrol eden dört şirkete yönelik bir hamleyle, Başkan Donald Trump, çiftçilerin ve yetiştiricilerin kendi etlerini işlemesine olanak tanıyan yasal düzenlemeler çıkaracağını duyurdu. Bu karar, ülkenin önde gelen et işlemcilerinin oluşturduğu “nasty monopoly” (pis tekel) olarak nitelendirilen yapıya yönelik bir tepki olarak değerlendiriliyor.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, çiftçilerin ve yetiştiricilerin kendi gıda ürünlerini işleme hakkına sahip olmalarını sağlayacak yasal belgelerin hazırlanacağını belirtti. Ancak hangi ürün veya sektörün kapsanacağına dair detaylı bir açıklama yapılmadı.
Mevcut federal yasalar kapsamında, yetiştiriciler hayvanlarını kesip işlemesine izin verilse de, bu etin satılması için sıkı güvenlik ve sanitasyon gereksinimlerini karşılamaları ve düzenli incelemelerden geçmeleri gerekiyor. Trump’ın bu kuralları nasıl değiştireceğine dair detaylar henüz net değil.
Tarım Bakanı Brooke Rollins, X platformunda yaptığı paylaşımda, Pazartesi günü “büyük duyurular” yapılacağını ve bunların arasında yetiştiricilerin eyaletler arası et satma hakkının genişletilmesi, küçük işlem tesislerine yönelik desteklerin artırılması ve “eskitilmiş rehberliğin” geri çekilmesi gibi adımların bulunacağını belirtti.
Bu duyuru, hafta içinde muhafazakar radyo programcısı Glenn Beck ile yaptığı bir röportajın ardından geldi. Beck, kendi çiftliğine sahip ve yetiştiricilerin hayvanlarını işleme konusunda yaşadığı zorluklara dikkat çekerek Trump’tan bu konuda düzenlemeleri kolaylaştırmasını istemişti. Trump da o röportajda, et işleme tesislerini etkileyen aşırı düzenlemelerin olup olmadığını inceleyeceğini söylemişti.
Bu karar, sektör temsilcilerinden tepki gördü. Meat Institute gibi et paketleme şirketlerini temsil eden gruplar, denetlenmemiş ürünlerin tüketicilere ulaşmasının ülkenin gıda güvenliği itibarını zedeleyebileceği konusunda uyardı. National Cattlemen’s Beef Association ise, federal et incelemesi ve gıda güvenliği standartlarının zayıflatılmasının çözüm olmadığı görüşünü savundu.
Çiftçi ve yetiştirici grupları uzun zamandır, sektördeki konsolidasyonun küçük üreticileri dezavantajlı duruma düşürdüğünü savunuyorlar. Bu durum, çiftçilerin az sayıda alıcıya bağımlı kalmasına ve hayvanlarını genellikle yüksek maliyetlerle USDA tarafından denetlenen tesisilere taşımalarına neden oluyor.
Bu açıklama, daha geniş kapsamlı bir et politikası tartışmasının ortasında yapıldı. Geçtiğimiz hafta, Trump ayrıca ek olarak ithal edilen öğütülmüş sığır etinin ABD’ye gümrük vergisi olmadan girebileceğini duyurmuştu. Bu karar, sığır yetiştiricileri ve kırsal Cumhuriyetçi milletvekillerinden sert tepki almıştı. Adalet Bakanlığı, et paketleme şirketlerinin tüketicilerin ödediği fiyatları yasal olmayan bir şekilde artırıp artırmadığına dair bir soruşturma başlattı.
Hem Trump hem de eski Başkan Joe Biden, et işleme sektöründeki konsolidasyonu ele almaya çalıştı, ancak henüz önemli sonuçlar elde edilemedi. Biden yönetimi, tavuk çiftçilerinin rekabetini artırmaya ve tazminatlarını iyileştirmeye yönelik kurallar öne sürdü. Trump yönetimi ise bu önlemlerin geri alınması yönünde sinyal vermişti. Her iki yönetim de, yetiştiricilere daha fazla seçenek sunmak amacıyla küçük et işlem tesislerine kaynak ayırdı.
