Amerika’da tüketici güveni Eylülde 12 yılın en düşük seviyesine geriledi

Amerika Birleşik Devletleri‘nde Konferans Kurulu’nun (The Conference Board) yayımladığı Tüketici Güveni Endeksi, Eylül ayında 6,7 puan düşerek 81,9’a geriledi ve 2014’ten bu yana görülmemiş bir seviyeye indi. Hanehalkının hem mevcut ekonomik koşullara hem de altı aylık görünüme dair umutsuzluğu artmasıyla tetiklenen düşüş, Reuters’un anket ettiği ekonomistlerin öngördüğü 89,2 okumasının oldukça altında kaldı.

Mevcut durum endeksi, tüketicilerin güncel iş ve işpazarı koşullarına dair görüşlerini izlerken 7,9 puan düşerek 109,3’e geriledi. Altı aylık gelir, iş ve işpazarı koşullarına dair görünümü ölçen Beklentiler Endeksi ise 5,9 puan kaybederek 63,6’ya geriledi ve üçüncü kez ardışık olarak geriledi. Konferans Kurulu, mevcut iş koşullarına dair net görüşlerin Eylül 2024’ten bu yana ilk kez olumsuz tarafa döndüğünü belirtti.

Fiyat baskısı ve maliyet endişleri öne çıktı

Konferans Kurulu’nun başekonomisti Dana M. Peterson, konuyla ilgili açıklamasında, “Tüketici Güveni Endeksi, iki önceki ayın yumuşamasının ardından Eylül ayında belirgin biçimde bozuldu” dedi. Peterson, “Tüketicilerin ekonomiyi etkileyen unsurlara dair serbest metin yanıtları Eylül ayında çoğunlukla umutsuzdu. Fiyatlar, malların ve hizmetlerin yüksek maliyeti ve özellikle petrol ve gaz fiyatlarına dair başvurular yeni zirvelere ulaştı; bu da Eylül ayında yakalayan yakıt maliyetlerindeki sıçramayı yansıtıyor” diye konuştu.

Tüketici Güveni Endeksi, iki önceki ayın yumuşamasının ardından Eylül ayında belirgin biçimde bozuldu. Tüketicilerin ekonomiyi etkileyen unsurlara dair yanıtları çoğunlukla umutsuzdu ve özellikle fiyatlar ile petrol ve gaz fiyatlarına dair başvurular yeni zirvelere ulaştı.

Dana M. Peterson, Konferans Kurulu Başekonomisti

Anketin yürütüldüğü 1-23 Eylül dönemi, bir federal faiz artışını ve sürmekte olan jeopolitik gerilimleri içerdi. Konferans Kurulu’na göre, 12 aylık ortalama enflasyon beklentileri 0,3 puan artışla %6,1’e yükselirken, ortanca beklenti %5,1’e çıktı. Bir sonraki 12 ayda faizlerin yükseleceğini öngören tüketicilerin oranı ise 5,2 puan artışla %68,4’e sıçradı.

İşitsel tablo: Ekonomik görünüm geniş çapta karardı

Konferans Kurulu, dört yıl önce sorunun eklenmesinden bu yana ilk kez, ailenin güncel finansal durumunu “iyi”den çok “kötü” olarak niteleyen katılımcıların daha fazla olduğu kaydedildi. Bir sonraki 12 ayda Amerika’da resesyon görülebileceğine dair “biraz olası” görüşüne sahip tüketicilerin oranı da yükseldi.

Eylüldeki düşüş, aylar öncesinden beri süren bir gerilemenin devamı niteliğindeydi. Endeks Ağustos ayında ikinci kez ardışık olarak gerileyerek 0,8 puan düşmüş ve o dönemdeki en zayıf okuma olan 88,6’ya inmişti; bu sırada Beklentiler Endeksi zaten olumsuz bölgedeydi. Bu gelişme, endeksin 90,8’e indiği Temmuz ayındaki üçüncü ardışık aylık düşüşün ardından gelmişti. Konferans Kurulu, 80’in altındaki bir Beklentiler Endeksi okumasının genellikle bir sonraki yıl içinde bir resesyonla ilişkilendirildiğini belirtti.

Konferans Kurulu, Eylül ayında tüm siyasi eğilimlerde — Demokratlar, Cumhuriyetçiler ve Bağımsızlar — güvenin düştüğünü; altı aylık hareketli ortalamaya dayalı olarak ise tüm yaş gruplarında ve neredeyse tüm gelir gruplarında düşüş eğiliminin sürdüğünü kaydetti.