Westminster Manastırında 1869’da Bulunan Roma Mezar Taşının Sırrı Çözülmüş Olabilir

Roma dönemi lahitinin, Westminster Manastırı’ndaki Kraliçe’nin Elmas Jübile Sergi Salonları’nda sergilendiği görünüyor.
Westminster’in Dean’i ve Bölümü

Westminster Manastırı’nın başrahibi Arthur Penrhyn Stanley, 1869 yılında İtalya‘ya yaptığı bir yolculuktan sonra eve döndüğünde, yokluğunda yüzyıllardır ayakta olan bu Londra kilisesindeki işçilerin, az önce terk ettiği büyük şehrin “aynı döneme ve millete ait” olduğu belirtilen bir kireçtaşı lahitine rastladığını öğrenerek şaşırdı.

Bu bulgu gizemli bir muamma sundu: Görünüşte antik bir tabut nasıl bir ortaçağ manastırına yerleşti? Ve içinde kim gömülüydü?

Stanley, lahit üzerine yaptığı incelemeyi 1870 yılında bir dergi makalesinde detaylandırdı. Tabut, Roma Britanya işgaline tarihlenmiş gibi görünen bir Latince yazıta sahip olsa da, kapağı, yüzyıllar sonra, ortaçağın erken dönemine daha uygun büyük bir haç içeriyordu. Başrahip şöyle yazmıştı: “Kişinin rütbesini gösteren hiçbir şey yoktu; aslında iskelet dışında, Roma tuğlası olduğu anlaşılan birkaç tuğla parçası ve koyu gri, cüruf benzeri bir madde parçası hariç.” Yine de Stanley, iskeletin kendisinin büyük olasılıkla Roma dönemi olmadığını, bunun yerine daha sonraki bir döneme ait olduğunu sonuçlandırdı.

Tabut ilk kez kazıldığında bu yana yarım yüzyıldan fazla bir geçmişte, yalnızca birkaç diğer Roma eserinin bulunduğu bu manastırdaki varlığına dair akademisyenler çeşitli açıklamalar sundular. Şimdi arkeolog ve mimari tarihçi Warwick Rodwell, radyokarbon tarihlemesi ve meslektaşı James Langthorne tarafından gerçekleştirilen iskelet analizi kullanarak lahitin içindekini belirlemiş gibi gizemi çözdü.

İkelet, yaklaşık 1,8 metre boyunda, 35 ile 49 yaşları arasındaki bir erkeğe ait.

Pre-Construct Archaeology Ltd.

British Archaeological Association Dergisi’nde yayımlanan bir makalede Rodwell, iskeletin büyük olasılıla, 1020 civarında ölmeden önce Westminster’in başrahibi (başrahip ile eşdeğer) olarak görev yapan bir keşiş olan Aelfwig’e ait olduğunu savunuyor. Olası diğer bir aday ise Aelfwig’in halefi Wulfnoth.

“Lhit içindeki için iki geçerli adayımız var,” Rodwell bir açıklamada şöyle diyor. “İkisinin de doğum tarihini bilmiyoruz. Ancak başrahip atanma sırasında 20’lerinin başında ve öldüğünde 50’lerine yakın olduğunu varsayarsak, ikisi de eşit derecede uyar.” (Langthorne’un değerlendirmesi, iskeleti yaklaşık 1,8 metre boyunda, 35 ile 49 yaşları arasındaki bir erkeğe ait olarak belirledi; bu, daha önce kendisinin biraz daha kısa ve 30 yaşından büyük olmadığına işaret eden önceki analizlerle çelişiyor.)

Stanley ve çağdaşları, tabutun ilk sahibine dair ipuçları edinmek için üzerindeki yazıta başvurdu. İngilizce’ye çevrilen yazıt şunu söylüyor: “Valerius Amandinus’un anısına. Valerius Superventor ve [Valerius] Marcellus bunu [babaları] için yaptı.”

Kısmen bu and anısına dayanan Victoriyalı akademisyenler, lahitin ikinci ile yüzyıncı yüzyıllar arasına tarihlenmesini sağladı. Rodwell, bu konuda Oxford Üniversitesi’nden arkeolog Martin Henig’in öne sürdüğü bir teoriyle aynı görüştedir. Rodwell makalede, Henig’in tabutun “muhtemelen Konstantinus döneminin” erken dördüncü yüzyılına ait bir Hristiyan gömüsü olduğunu savunduğunu belirtiyor. Yazıtın “yüksek kalitesi”nin Amandinus’u “Roma Londra’sında önemli bir figür” olarak ima etmesi, Rodwell’in eklediği gibi, “kariyeri hakkında hiçbir şey bilinmemektedir.”

Biliyor muydunuz? Westminster Manastırı’ndaki ünlü isimler

Westminster Manastırı’na gömülen dikkate değer isimler arasında Tudor monarşileri

, İngiliz çok yönlü düşünür

, doğalcı

ve şair

Robert Barrett Browning

yer alır.

Tabutun Roma kökenine gelince, Rodwell antik lahitlerin ilk gömülüşlerinden yüzyıllar sonra bazen yeniden kullanıldığını belirtiyor. İngiliz keşiş Bede örneğin, yedinci yüzyılın azizesi Elethdreda’nın bedeninin, Cambridge’e yakın bir Roma şehri olan Grantacaestir’in “şehir surlarının yakınında” bulunduğu ve manastıra, azicen başraibe olarak hizmet verdiği, “en güzel şekilde işlenmiş beyaz mermer bir tabut” içinde gömüldüğüne dair yazı yazmıştı.

Rodwell, Guardian‘dan Nicola Davis’e Westminster’in “mezarın ilk defa konduğu yer olmadığına” işaret ediyor. Bunun yerine, tabutun başka bir yerde bulunan bir anıt mezarın duvar nişinden alındığını öne sürüyor; bu teori, yanlarından yalnızca birinin süslenmemiş olmasını açıklayabilir. “Büyük olasılıkla, yalnızca yazılı ön yüzü ve kapağının görülebilmesi için bir duvar nişinde yer alıyordu,” arkeolog çalışmada yazıyor.

Tabutun keşfedildiği alanın havadan görünümü. Tabutun bulunduğu nokta “S” harfiyle işaretli.

Pre-Construct Archaeology Ltd.

Amandinus’un iskeletine tam olarak ne olduğuna ve tabutunun başrahibin cesedini saklamak için nasıl seçildiğine dair kesin bir bilgi yok. Ancak nihayetinde Amandinus’un yerini alan iskeletin radyokarbon testi, 987 ile 1052 yılları arasına tarihleniyor ve tabutun yeniden kullanıldığı döneme dair daha net bir fikir veriyor.

Bu dönemde, Roma dönemi kapağı, uzun bir haç kabartmasıyla süslenmek üzere yeniden işlendi ve bu da onu “önemli bir Hristiyan mezarı” olarak öne çıkardı, Rodwell yazıyor. Tabut ardından Westminster Manastırı’nın zemininin altına gömüldü; muhtemelen 13. yüzyılın ortalarına kadar orada kaldı, bu dönemde İngiliz kralı III. Henry tarihi kiliseyi Gotik tarzda yeniden inşa ettirdi. Ortaçağ inşaatçıları kemikleri manastırın sakristiğine taşıdı; bu, kutsal kapları ve rahip kıyafetlerini saklamak için kullanılan L biçimli bir yapıydı.

İşçiler, yıkılan sakristiğin avlusundan tabutu 1869’da çıkardılar—ancak Ortaçağ mezarını açan ilk onlar değildi. Sıkça gözden kaçan bir kurşun kalem çizimi, işçilerin 1820’de tabutun kapağını “savurganca kırdığını” ve ölüyle birlikte gömülen hazineleri ararken levhayı çıkardığını gösteriyor. “Tabutun 1869’da tekrar açıldığında kaydedilen dağınıklık, hırsızlığa özgüdür; ancak herhangi bir metalin ya da içsel açıdan önemli başka nesnelerin var olup hırsızlığa uğrayıp uğramadığını asla bilemeyeceğiz,” Rodwell makalede açıklıyor.

Tabutun 19. yüzyıldaki yeniden keşfinden beri, birden fazla kez yerinden oynatıldı; en son 2018’de manastırda kapılarını açan Kraliçe’nin Elmas Yıldönümü Sergi Salonu’na taşındı. Rodwell, yerleşenin kimliğinin “kesinlikle cevaplanamayacağını” yazsa da, “kendisine haçlı bir kapakla süslenen [1,8 metre boyunda] Latin haçı taşıyan zarif bir tabutla onurlandırılması, büyük olasılıkla bir başrahip olduğuna işaret etmelidir” diyor. Arkeolog Guardian‘a verdiği demeçte, “Daha düşük rütbeli birinin böyle bir şeye gömülmesi söz konusu olamaz. Latin haç, yine büyük önem taşıyan bir din adamına işaret ediyor.”

Tabutun 1820 tarihli bir çizimi

Dean and Chapter of Westminster

• Shanghai’nin ‘Cesaretli’ Yeni Opera Binası Kapılarını ve Yer Çekimini Aşan Merdivenlerini Kamuya Açtı
  21 Ekim 2026

• Çalışırken Resmedilen Bilinen İlk Öz Portreyi Çizdi ve Neredeyse 500 Yıl Önce İmzaladı: Catharina van Hemessen Kimdi?
  21 Ekim 2026

• Bu Yılanlar Tehlikedeyken Yuvarlanarak Kaçabiliyor: Bilim İnsanları Bu Sürüngen Yaratıkların Akrobatik Yuvarlanmalarını Nasıl Gerçekleştirdiğini Açıkladı
  21 Ekim 2026

• Mikroskop Üzerinden İzlendiğinde Hem Bilimsel Hem de Sıradan Olanların Neden Sürpriz Derecede Göz Alıcı Hale Geldiğini Görün: Nöronlardan Tükenmez Kalemlere
  21 Ekim 2026

• İlk Defa Astronomlar Yeşil Parlayabilen Bir Yıldız Tespit Etti: Yeni Araştırma Beyaz Cücelerin Alabileceği Tuhaf Renkleri Öne Çıkarıyor
  21 Ekim 2026