Rekor dizel fiyatları taşıyıcı firmaları alarma geçirdi; ABD’de galon başı 6,31 doların tarihi zirvesine ulaÅŸtı

ABD’de dizel yakıt fiyatları perÅŸembe günü galon başı 6,31 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, taşımacılık sektörünün önde gelen firmaları maliyet artışının kârlarına ciddi darbe vereceÄŸini uyardı. Ulusal ortalamaya göre dizel fiyatlar geçen yıla kıyasla yüzde 70’in üzerinde yükseldi ve artışı ABD’nin Ä°ran ile yürüttüğü savaşın petrol tedarikine yol açtığı kesintilerle iliÅŸkilendiren analistler, iki büyük tedarik krizinin aynı anda etkili olduÄŸunu belirtti. Taşıyıcı devi J.B. Hunt’ın finans müdür yardımcısı Brad Delco, Morgan Stanley endüstri konferansında yakıt maliyetlerinin kariyerinde unutulmayan “en radikal ve anormal” fiyat hareketlerini yarattığını söyledi.

Taşıyıcıların uyarısı

J.B. Hunt’ın finans müdür yardımcısı Brad Delco, perÅŸembe günü katılımcılara ikinci çeyreÄŸe göre üçüncü çeyrek kârının yüzde 5 ile 10 arasında düşeceÄŸini açıkladı. Yakıt maliyetlerinin kamyonculuk sektöründe her yerde maliyeti artırması, ÅŸirketin hissesinin perÅŸembe günü tek seferde yüzde 13’ün üzerinde deÄŸer kaybettirmesine yol açtı. Bu satış, 1983’teki halka arzından bu yana geçen dört onyılda ÅŸirketin en zararlı ticaret günlerinden biri olarak nitelendirildi.

Fiyat hareketleri, kariyerimde unutamayacağım kadar radikal ve anormal yakıt fiyatı hareketleridir.

J.B. Hunt Finans Müdür Yardımcısı Brad Delco

Delco’nun uyarısının ardında yatan asıl etken, dizelin ABD’deki ulusal ortalamasının perÅŸembe günü galon başı 6,31 dolarla tüm zamanların zirvesine ulaÅŸmasıydı. Bu seviye, bir önceki rekor olan ve Haziran 2022’de belirlenen galon başı 5,81 doların üzerindeydi. Dizel fiyatları 11 Eylül’de ilk kez galon başı 6 doları aÅŸtığında AAA, ulusal ortalamayı 6,06 dolar olarak açıklamıştı.

Tedarik krizinin iki yüzü

Fiyatların yükseliÅŸinde iki üst üste gelen tedarik kesintisi etkili. Çatışma, Hormuz BoÄŸazı üzerinden tankerciler trafiÄŸini kısıtlayarak Orta DoÄŸu’daki ham petrol akışını azalttı ve rafineri üretimine baskı yaptı. Rusya’ya yönelik Ukrayna dron saldırıları ise Moskova’yı dizel ihracatını yasaklamaya itti; Rusya, dünyanın en büyük dizel ihracatçılarından biri olarak bu kayıp önemli bir boyut taşıyordu.

Analistler, artışı ABD’nin Ä°ran ile yürüttüğü savaşın petrol tedarikine yol açtığı kesintilerle iliÅŸkilendiriyor. Çatışma sonu sonbahar aylarında baÅŸlayan yükseliÅŸ, ulusal ortalamayı galon başı 3,76 dolar seviyesinden perÅŸembe günkü rekor seviyeye taşıdı.

Bölgesel uçurum

Fiyatlar bölgeden bölgeye ciddi farklılıklar gösteriyor. GasBuddy’nin petrol analizlerinden sorumlu Patrick De Haan, ulusal ortalamayı iki gün içinde galon başı 6,50 doların üzerine çıkabileceÄŸini söyledi. Michigan, Ohio ve Illinois gibi Orta Batı eyaletlerinde galon başı fiyatların 7 dolara ulaÅŸması bekleniyor.

Kaliforniya’daki dizel fiyatları zaten galon başı 8 dolar — bu rakam bilim kurgu gibidir. Bu seviyelerdeki fiyatlar nihayetinde tüketiciler için bir yük olacak.

Norfolk Southern Ticari İşletme Direktörü Claude Elkins

Aynı konferansta konuÅŸan demiryolu operatörü Norfolk Southern’in ticari iÅŸletme direktörü Claude Elkins, Kaliforniya’daki dizel fiyatlarının galon başı 8 dolarda olduÄŸunu “bilim kurgu gibi” nitelendirdi. AAA verilerine göre eyaletin geneli dizel ortalaması galon başı 8 doları aÅŸtı; bu seviye bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 20’lik bir artış anlamına geliyor.

Uzmanlar, Orta Batı’daki fiyatların yakında 7 dolara ulaÅŸabileceÄŸini öngörürken, ulusal ortalamaya göre dizel fiyatlar geçen yıla kıyasla yüzde 70’in üzerinde yükseldi. Taşımacılık sektörü, ABD ekonomisine 2024’te toplam geniÅŸletilmiÅŸ iç harcamanın yüzde 6’sını oluÅŸturarak 1,9 trilyon dolar katkı saÄŸladı.