Fed, 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek Trump’ın baskısını reddediyor

Federal Rezerv (Fed), Çarşamba günü politika faizini yüzde 0,25 puan artırarak 2023 yılının Temmuz ayından bu yana ilk kez faiz artırımına gidecek ve Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh ile Başkan Donald Trump arasında doğrudan bir çatışma yaşatacak. Enflasyon merkez bankasının yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyretmeye devam ederken Fed’in geçmiş birkaç toplantısında faizleri sabit tutmasının ardından gelen bu hamle, Warren’ın enflasyonun hedefe yaklaşmaya dair daha ikna edici kanıt olmadıkça faizlere müdahale edeceğini işaret etmesinin somut bir yansıması olarak öne çıkıyor.

Fed’in son toplantılarında faizleri sabit tutmasına rağmen enflasyon merkez bankasının yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Ağustos ayının tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ana enflasyonu yüzde 3,4 ile çekirdek enflasyonun (yemek ve enerji dışındaki) ise yüzde 2,4 olarak kaydedildiğini gösterdi. Wyoming’in Jackson Hole kentinde geçen ay düzenlenen yıllık konferansta Warsh, enflasyonun yüzde 2’lik hedefine doğru geri çekildiğine dair daha ikna edici kanıt olmadıkça Fed’in faizlere müdahale edeceğini belirtmişti.

Schur’un İtibarı ve Piyasa Beklentisi

Bu açıklamalara şimdi yürütülecek bir hareketi takip etmemek, Warsh’nın itibarına zarar verecektir. Eski New York Fed Başkanı Bill Dudley, CNBC’e yaptığı değerlendirmede piyasaların bu şekilde fiyatlanması durumunda başkanın hiçbir şey yapmamasının şaşırtıcı olacağını vurguladı: “Piyasa böyle fiyatlandığı için, içeri girip bir şey yapmaması şok etkisi yaratacaktır.” Dudley’nin bu görüşü, piyasanın faiz artırımını neredeyse kesin olarak hesaba kattığını da ortaya koyuyor.

Trump ile Doğrudan Çışma

Faiz artırımı, Trump’ın doğrudan çelişkili bir tutum sergilemesine yol açacaktır. Başkan, orta seçimlerden önceki haftalarda Fed’i borçlanma maliyetlerini düşürmeye zorladı. Geçen ay Warsh’u eleştiriden muaf tutan Trump, başkanın “harika bir iş çıkardığını” söylemişti. Ancak şimdi yaşanacak faiz artırımı, seçmen kitlesine hitap eden bu yaklaşımla çelişiyor.

SMBC Nikko Securities America’nın baş ekonomisti ve eski Hazine Departmanı danışmanı Joseph Lavorgna, Warsh’un “Federal Rezerv’in en iyi çıkarına olduğuna inandığını yapması gerektiğini” belirterek, “Şu anda enflasyon bir sorun” şeklinde konuştu. Lavorgna’nın bu açıklaması, başkanın teknik kararların arkasında durması gerektiğine dair bir çağrı olarak değerlendiriliyor.

“Federal Rezerv’in en iyi çıkarına olduğuna inandığını yapması gerekiyor ve şu anda enflasyon bir sorun.”

Joseph Lavorgna, SMBC Nikko Securities America Baş Ekonomisti

Oyun İçindeki Belirsizlik

Faiz artırımının içeri ya da çıkmaya yönelik iç dinamikler hâlâ belirsizliğini koruyor. Temmuz toplantısında FOMC (Açık Piyasa Komitesi), Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan’un oy birliğiyle muhalefet ederek artırım lehine oy vermesiyle 9-3 oranında faiz sabit tutuldu. Çarşamba günü yapılacak kararin artırım yönünde sonuçlanması için, en az dört üyenin Temmuz konumundan ayrılması gerekmektedir; bu da CNBC’in aktardığı gibi komitenin iç çatışmasının derinliğini gösteriyor.

Komite Üyesi Christopher Waller, 3 Eylül tarihinde kamuya yaptığı açıklamada tek bir 25 baz puanlık hareketin enflasyon için aslında ne sağlayacağını sorguladı ve duruma aceleyle hareket etmek yerine beklemenin gerektiğini vurguladı. FOMC’nin başkan yardımcısı sıfatıyla komitenin en etkili seslerinden biri olan New York Fed Başkanı John Williams da faizlere müdahale yönünde büyük bir aciliyet belirtmedi.

Piyasa Analistlerinin Görüşü

Goldman Sachs ekonomisti David Mericle, bir müşteri notunda faiz artırımına yönelik güçlü ekonomik bir gerekçe görmediklerini belirterek enflasyonun hedefi aşmasının tek seferlik faktörlere atfedilebileceğini kaydetti. Yine de Goldman, piyasaların fiyatlamasının ağırlığının Fed’i hareket etmeye zorlayacağını sonuçlandırarak tahminini artırım yönünde güncelledi.

Faiz kararıyla birlikte Fed, Çarşamba günü politika yapıcıların bireysel faiz projeksiyonlarını gösteren güncellenmiş “nokta grafiği”ni (dot plot) yayımlayacak. Haziran projeksiyonları, yıl sonundan önce en az bir faiz artırımını destekleyen dokuz yetkiliyi ortaya koyuyordu; ancak Warsh haziranda kendi projeksiyonlarını sunmamıştı.