Rune Bosse’nin “Ağaç Akciğerleri” projesi, solunum cihazları ve yapay aydınlatma ile donatılarak doğanın kendisinin bile bir gün yaşam desteğine ihtiyaç duyabileceği bir geleceği hayal ediyor.
Rune Bosse’nin Akciğer Ağaçları: Yaşam Destekli Bir Orman Vizyonu
Danimarkalı sanatçı Rune Bosse, Kopenhag’daki Danimarka Mimarlık Merkezi’nde Eylül 2026’ya kadar devam eden “Doğanın Çağı” sergisinin bir parçası olarak sunduğu “Ağaç Akciğerleri” adlı enstalasyonda canlı ağaçları yapay yaşam destek sistemlerine bağlıyor. Her ağaç, şeffaf ve şişirilebilir plastik bir kutu içinde yer alıyor; etrafı ise mekanik ekipmanlar ve yapay aydınlatma ile çevrili. Dalları tavan lambalarına uzanan ağaçlar, sanki ormandan koparılıp yoğun bakıma alınmış gibi görünüyor.
Enstalasyon, insanların ağaçların sürdürmesine yardımcı olduğu ekolojik sistemlere bağımlı olmaya devam ettiği bir dönemde, ağaçların hayatta kalmak için teknolojiye ihtiyaç duyabileceği bir geleceği tasvir ediyor. Böylece, genellikle doğal kabul ettiğimiz bir ilişkiyi tersine çeviriyor. Ormanlar uzun zamandır gezegenin akciğerleri olarak tanımlanıyor: Fotosentez yoluyla karbondioksiti emip oksijen salıyorlar. Bosse burada bu akciğerlere mekanik bir karşılık vererek, insan yaşamını destekleyen doğal sistemlerin kendilerinin de bir gün yapay desteğe ihtiyaç duyabileceği bir dünyayı öne sürüyor.


Lungetræ / Lungenbaum, Neue Nationalgalerie, Berlin, 2025. Fotoğraf: Victoria Tomaschko
Şeffaf Odalar Canlı Ağaçların Etrafında “Nefes Alıyor”
Enstalasyon, canlı bitki örtüsünü açıkta kalan bir makine ağıyla bir araya getiriyor. Metal iskeletlerin üzerine gerilmiş şeffaf plastik örtüler, ağaçları içeride tutarken ziyaretçilerin toprağı ve dalları görmesine olanak tanıyor. Yapay ışıklar bitki örtüsünü aydınlatırken, ekipmanlar kapalı ortama hava sağlıyor. Geçici yapılar pratik açıdan derme çatma seralar gibi görünse de, tıbbi ekipmanlarla olan bağlantıları onlara daha ürkütücü bir karakter kazandırıyor.

Berlin’deki Neue Nationalgalerie’de 2025’te sergilenen ve “Lungetræ / Lungenbaum” adını taşıyan ilgili bir çalışmada Bosse, nefes alma hareketini özellikle gözle görülür kıldı. Canlı bir ağaç ve orman tabanının bir bölümü, metal bir iskelete bağlı esnek bir PVC zarın içine yerleştirildi. Belirli aralıklarla bir solunum cihazı yapıya hava pompalayarak plastiğin genişlemesine ve ağacın etrafında yavaşça çökmesine neden oldu. Bu hareket, dev bir akciğerin şişmesi gibi görünerek, bir ağaç ile çevresi arasındaki görünmez gaz alışverişi somut bir forma büründü.
Lungetræ / Lungenbaum, Neue Nationalgalerie, Berlin, 2025. Fotoğraf: Victoria Tomaschko
Canlı Ormanlarla Sanat Yaratmak
Bosse’nin ağaçlara olan ilgisi galeri sınırlarının çok ötesine uzanıyor. Kraliyet Danimarka Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki eğitiminin yanı sıra ormancılık ve doğa yönetimi de okuyan sanatçı, canlı bitkilerin zaman içindeki büyümesini takip eden bir uygulama geliştirdi. Güney Danimarka’daki Oremandsgaard malikanesinde kurduğu açık hava orman laboratuvarında, ağaçların büyürken şekillerini değiştirmesi üzerine deneyler yapıyor. Bazıları alışılmadık formlara bükülürken, diğerleri birlikte büyümeleri için yönlendiriliyor. Son şekilleri, çevrelerindeki arazinin koşullarından etkilenerek yıllar içinde ortaya çıkıyor.
Bu çalışma, kısmen doğal malzemeleri müzelere getirirken yaşadığı hayal kırıklığından doğdu: Bitkiler sergilenmeden önce genellikle kesilmeli, kurutulmalı veya korunmalı oluyor. Açık hava deneyleri ise ağaçların canlı kalmalarını ve sanatçının ilk müdahalesinden çok sonra bile değişmeye devam etmelerini sağlıyor. “Ağaç Akciğerleri” ise aynı ilişkiye farklı bir açıdan yaklaşıyor. Galeri içinde ağaçları hayatta tutmak, eserin kendisinin bir parçası haline geliyor; onların geçici varlığını mümkün kılan ekipmanlar ve yapay koşullar da gözler önüne seriliyor.
Træfald, HEART Müzesi, Herning, Danimarka, 2022 | Fotoğraf: David Stjernholm, Rune Bosse
Peki Kim Kimi Hayatta Tutuyor?
Enstalasyon, insanların ekolojik korumaya yaklaşımındaki rahatsız edici bir çelişkiye değiniyor. Ağaçları kapalı ortamlara alıp onlara yapay koşullar sağlayarak Bosse, bir yandan koruma imajı yaratırken diğer yandan bağımlılık iması da yapıyor. Makineler canlı organizmaları koruyor gibi görünse de, tüm düzenleme onların hayatta kalmasını insanlar tarafından tasarlanmış ve işletilen bir sisteme bağlıyor. Ağaçlar eserde canlı katılımcılar olarak kalmaya devam ediyor, ancak çevreleriyle olan ilişkileri temelden değişmiş durumda.
Bosse, “Lungetræer”i ilk olarak 2019’da geliştirdi. Sonraki sergilemeleri ise biyolojik çeşitlilik kaybı ve ekosistemlerin bozulmasına dair artan endişeler ortasında esere güncel bir anlam kazandırıyor. Enstalasyon, ekolojik koşulların artık yaşamı kendi başına destekleyemediği bir durumda teknolojik korumanın nasıl görünebileceğine dair spekülatif bir bakış sunuyor. En ürkütücü yanı ise sahnenin basitliğinden geliyor.
Canlı bir ağaç plastik bir odanın içinde dururken bir makine etrafına hava pompalıyor. Ziyaretçi, yapay akciğerin şişip inmesini izlerken, insanlar ile ormanlar arasındaki ilişkinin bir gün bu kadar kırılgan hale gelme olasılığıyla yüzleşiyor.
Træfald, HEART Müzesi, Herning, Danimarka, 2022 | Fotoğraf: David Stjernholm, Rune Bosse
Sanatçı: Rune Bosse | @runebosse
Sergiler: “Doğanın Çağı”, Danimarka Mimarlık Merkezi, Kopenhag, Danimarka (2025-26) & “Lungetræ / Lungenbaum”, Neue Nationalgalerie, Berlin, Almanya (2025)
Her Designboom editoryal serisi, mimari, tasarım, sanat ve teknoloji alanlarında projeler, röportajlar, makaleler ve haberler aracılığıyla tek bir temayı derinlemesine inceler. Daha fazla bölümü buradan keşfedebilir ve gönderim portalımız veya iletişim formumuz aracılığıyla bir hikaye sunmak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔



Yanıt yok