İçeriğe geç
KÜLTÜRÜN, SANATIN VE İNSANIN HAFIZASI
RSS
İNSANATLASIKÜLTÜR · SANAT · İNSAN
Forum
Kültür & Antropoloji / 20.11.2026

ARDL Sınır Testi: Durağanlık Şartı Olmadan Eşbütünleşme İlişkilerini Nasıl Test Eder?

Yayın:

Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0 .

· 4 dk okuma

ARDL Sınır Testi, yani gecikmesi dağıtılmış otoregresif sınır testi, 2001 yılında Mohammad Hashem Pesaran ve Yongcheol Shin tarafından geliştirilen bir istatistiksel modeldir. Bu model, seviyelerinde durağan olmayan en az iki serinin durağan bir bileşimi olduğunu ifade eden eşbütünleşme kavramını test etmek amacıyla kullanılır. Modelin temel amacı, uzun ve kısa dönem nedensellik ilişkilerini yakalamaktır.

Bu yaklaşımın en belirgin özelliği, diğer eşbütünleşme testlerinde olduğu gibi incelenen serilerin aynı dereceden durağan olmaları gerektiği şartının aranmamasıdır. Geleneksel yöntemlerde bu eşbütünleşme ilişkisini incelemek için serilerin durağanlık düzeylerinin belirli olması beklenirken, ARDL sınır testi bu kısıtı ortadan kaldırır.

Modelde kullanılacak değişkenlerin seviyede durağan I(0) ya da birinci farkta durağan I(1) olup olmamasına bağlı olmadan sınır testini uygulamak mümkündür. Bu nedenle test uygulanmadan önce değişkenlerin durağanlık mertebelerini önceden belirlemeye gerek yoktur. Ancak kritik değerler, değişkenlerin I(0) ya da I(1) olmasına göre tablolaştırıldığından, değişkenlerin ikinci farkta durağan I(2) olma ihtimaline karşı sınanması gerekmektedir. İkinci farkta durağan değişkenlerde ARDL modeli uygulanamaz.

İnsan Atlası sitesini Google’da tercih edilen kaynak olarak seç

ARDL yaklaşımında kısıtsız hata düzeltme modeli kullanıldığından, Engle Granger testine göre daha iyi istatistiksel özelliklere sahiptir. Küçük örneklerde Johansen ve Engle-Granger testlerine göre daha güvenilir sonuçlar verdiği belirtilmektedir. Zira eşbütünleşme analizi için diğer testler oldukça uzun bir zaman diliminde ancak iyi sonuçlar verebilmektedir.

Uygulama aşamalarında önce birim kök testleri ile değişkenlerin I(0) veya I(1) olduğu saptanır. Buradaki amaç verilerin I(2) olmadığını sınamaktır. Ardından Akaike (AIC), Schwarz (SIC) ve LM istatistik kriterleri kullanılarak uygun gecikmeler belirlenir. Akaike (AIC) ve Schwarz (SIC) ölçütlerinin minimum olduğu ve otokorelasyonun olmadığı yani LM Prob-Ki-Kare>0.05 koşulu uygun gecikme saptanmasında önemlidir.

Uygun gecikmeler kullanılarak F istatistiği tablosu oluşturulur. H0:θ1=θ2=0 (Eşbütünleşme yoktur hipotezi) ve Hα:θ1≠θ2≠0 (Eşbütünleşme vardır alternatif hipotezi) karşılaştırılır. F istatistiği F tabloüstü sınır ise H0 reddedilir ve eşbütünleşme vardır sonucuna varılır. F istatistiği F tabloaltı sınır ise H0 kabul edilir ve eşbütünleşme yoktur sonucuna varılır. F tabloaltı sınır ile F tabloüstü sınır arasında ise kararsız bölge olarak tanımlanır.

Eğer H0 hipotezi reddedilip eşbütünleşme olduğu sonucuna varılırsa, son aşamada ARDL Kısa Dönem ve Uzun Dönem (sapmayı gösteren Hata Düzeltme Modeli) yorumları yapılır. Ancak modelin çalışması için Hata Düzeltme Modeli’nin (EC(-1) veya CointEq(-1) olarak da gösterilebilir) negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olması gerekmektedir. Yani Prob değerinin 0.05’ten küçük olması gereklidir. EC(-1) parametresi, bağımlı değişkenle bağımsız değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkisinden elde edilen kalıntıların bir dönem gecikmeli değerini göstermektedir.

Kısa-Uzun Dönem ve Hata Düzeltme Modeli bölümünde, ARDL uzun modeli formulasyonu ekonometri ve istatistik programları tarafından tahmin edilir. Formuldeki EC ise Hata Düzeltme Modeli’ni göstermektedir. Hata Düzeltme Modeli, kısa dönemde bağımsız değişkenlerden dolayı meydana gelen şokların ne kadar sürede uzun dönemde dengeye geleceğini gösterir.

Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.

İlginizi Çekebilir: İhbarcı David McBride, Hapisten Çıktığı İlk Röportajda ADF Liderliğini Eleştirdi →
Kaynak: Vikipedi (Wikipedia)
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Forumda sor / tartış
EDİTORYAL NOT

İnsan Atlası içerikleri kültürel bağlam, erişilebilir anlatım ve kaynak şeffaflığı gözetilerek yayımlanır.

1 yanıt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

HIZLI KEŞİF

Atlas içinde ara

ESC
HIZLI ROTALAR

Aramak için en az 3 karakter yazın.

İNSANATLASI KEŞİF MENÜSÜ
GÖRÜNÜM

Atlas rengini seçin

Seçiminiz bu cihazda korunur ve bütün sayfalara uygulanır.

Ağ Bağlantıları:E-Kitap Okuyucu • Tarih • Doğa & Gezi • Uzay & Astronomi • Soru Cevap
\n\n