Hollywood’un favori mimarları
Bazıevleronları tasarlayan mimarlar sayesinde ünlü oldular. Diğerleri ise bir filmin onlara ikinci bir hayat vermesi nedeniyle hatırlanıyor. Yıllar geçtikçe şaşırtıcı sayıdapopüler kültüre geçerek anlatılmasına yardımcı oldukları hikayelerden ayrılamaz hale geldiler. Özel konutlar olarak başlayabilirler, ancak ekranda göründüklerinde genellikle tamamen başka bir kimliğe bürünürler. İzleyiciler, sadece güzel oldukları için değil, aynı zamanda belirli bir ruh hali, anı veya duyguya sahip oldukları için jenerikler geldikten çok sonra da onlara geri dönüyorlar.
Çok az mimar sinemada bundan daha büyük bir iz bırakmıştır.John Lautner. Evleri neredeyse kameralar için yapılmış gibi görünüyor. Geniş cam duvarlar, etkileyici beton çatılar ve manzaraya doğru akan iç mekanlar, biraz gerçek dışı hissettiren alanlar yaratıyor. Los Angeles’taki Sheats-Goldstein Rezidansı, Jackie Treehorn’un The Big Lebowski (1998) filmindeki evi olarak anında tanındı; burada geometrik tavan pencereleri ve batık oturma odası eşit derecede göz alıcı ve gerçeküstü bir atmosfer yaratıyor. Birkaç on yıl önce Lautner’ın Palm Springs’teki Elrod Evi, Diamonds Are Forever (1971) filmi için seçilmişti. Yapım tasarımcısı Ken Adam’ın evin etrafına baktığı ve şunları söylediği bildirildi:‘Hiçbir şey yapmak zorunda değilim.’Mimari, inşa etmek istediği fütüristik dünyayı zaten bünyesinde barındırıyordu.
Stahl Evi (Örnek Olay Evi #22) | Julius Shulman’ın fotoğrafı
sinema ikonu haline gelen konutlar
Lautner’ın çalışmaları sinemaya geri dönmeye devam ediyor çünkü her zaman estetiğin ötesinde bir şeyler sunuyor gibi görünüyor. Hollywood’un üzerindeki tek beton sütun üzerinde dengelenen Kemosfer, Brian De Palma’nın Body Double (1984) filminde gizemli ev haline gelirken Garcia House, Lethal Weapon 2 (1989) filminde kısa bir süre göründü. Binaları hayal ile gerçeklik arasında bir yerde bulunuyor ve bu da onları milyarderlerin, münzevilerin veya yüzeyin altında bir şeyler saklayan karakterlerin evleri olarak hayal etmeyi kolaylaştırıyor.
Richard Neutra’nın evleri farklı bir hikaye anlatıyor. Lautner’ın mimarisi teatral hissettirirken, Neutra’nın ölçülü kompozisyonları genellikle sakinliği, kesinliği ve duygusal mesafeyi yansıtır. Lovell Sağlık Evi hem L.A. Confidential’da (1997) hem de Beginners’da (2010) yer alırken, Kaufmann Çöl Evi hem ekranda hem de ekran dışında modernizmin en çok fotoğraflanan evlerinden biri haline geldi. Onlarca yıldır sayısız prodüksiyona ilham veren evin kendisi nihayet Endişelenme Darling (2022) filminde ortaya çıktı; burada net çizgiler ve geniş çöl ortamı, yavaş yavaş çatlamaya başlayan mükemmel bir ev hayatı imajı yaratmaya yardımcı oluyor.
Milano’daki Villa Necchi Campiglio, Luca Guadagnino’nun I Am Love (2009) filminin arka planını oluşturdu; burada sessiz rasyonalist iç mekanlar, içinde yaşayan ailenin duygusal kısıtlamasını yansıtıyor. Daha sonra Beni Adınla Çağır (2017) için Villa Albergoni’yi seçerek evin uzun bir İtalyan yazının ritminin bir parçası olmasını sağladı. Her koridor, merdiven ve gölgeli bahçe yaşanmış hissi veriyor. On yıllar önce Jean-Luc Godard, Le Mépris (1963) filminde Capri’deki Casa Malaparte’yi sinemanın en unutulmaz mekanlarından birine dönüştürmüştü. Denizle gökyüzü arasında asılı kalan ev, filmin duygusal gerilimini herhangi bir diyalogun anlatabileceği kadar ifade ediyor.
Bazı evler ekranda o kadar tanıdık geliyor ki neredeyse tek başına mimariye ait olmaktan çıkıyor. Pierre Koenig’in Stahl Evi de onlardan biri. Başlangıçta Vaka Çalışma Evi No. 22 olarak inşa edilen bina, Playing by Heart, Nurse Betty ve Galaxy Quest gibi filmlerde yer alırken, imajı Los Angeles’ın kısaltması haline geldi. Benzer şekilde, Chicago dışındaki A. James Speyer Evi, Ferris Bueller’in Day Off’unun cam köşkünden bir Ferrari göndermesiyle, zarif bir modernist konutu Amerikan sinemasının en unutulmaz sahnelerinden birine dönüştürdükten sonra popüler kültüre girdi.
Mantolar – Goldstein Rezidansı | resim ©Joe Fletcher
Modernist evler ekranda neden bu kadar iyi çalışıyor?
Modernist evler nadiren tarafsız arka plan görevi görür. Açıklıkları, şeffaflıkları ve dikkatlice oluşturulmuş geometrileri sıklıkla zenginliğin, hırsın, izolasyonun veya kontrolün görsel ipuçlarına dönüşür. Bir zamanlar modern yaşam için iyimser bir vizyon olarak hayal edilen şey, film yapımcıları tarafından sıklıkla kötü adamlar, teknoloji milyarderleri, yalnız dahiler veya özenle inşa edilmiş cephelerin arkasında yaşayan insanlar için ideal ortam olarak yeniden yorumlandı.
Bu ilişki daha yeni filmlerde de devam ediyor. Alex Garland’ın Ex Machina (2014) filmi, Norveç’teki Juvet Landscape Hotel’i bir yapay zeka girişimcisinin gözlerden uzak evine dönüştürüyor. Ormanlar ve kaya oluşumlarıyla çevrili mimari, hem doğayla derinden bağlantılı hem de günlük yaşamdan tamamen uzak görünüyor. Yapım tasarımcısı Mark Digby daha sonra, izleyiciler kaçınılmaz olarak bu çağrışımları kendileriyle birlikte getirmiş olsa bile ekibin, zengin kötü adamın modernist inzivasına dair tanıdık imajdan kasıtlı olarak uzaklaşmaya çalıştığını açıkladı.
Cam Soğan (2022) da benzer fikirlerle oynuyor. Edward Tuttle’ın Yunanistan’daki Amanzoe tatil yeri, bir teknoloji milyarderinin abartılı ada yerleşkesine dönüşüyor; burada anıtsal sütunlar, sonsuz havuzlar ve dikkatle çerçevelenmiş manzaralar, sahibinin aşırılığını ve performansını yansıtıyor.
Yapım tasarımcıları genellikle bir senaryonun gerektirdiği duygusal nitelikleri zaten içeren binaları aramaktan bahseder. Endişelenme Sevgilim için Katie Byron, hafif rahatsızlık duygularının ortaya çıkmasına izin vermeden önce idealize edilmiş zenginliği aktaran alanlar aramayı anlattı. The Big Lebowski’nin arkasındaki lokasyon ekibinin, başka hiçbir evin aynı atmosferi yaratmaması nedeniyle Lautner’s Sheats-Goldstein Residence’a dönmeye devam ettiği bildirildi. Mimarlık zaten kendi anlatısını taşıyor ve film yapımcıları da bunun farkında.
Edward Tuttle’ın Yunanistan’daki Amanzoe tesisi | Resim: Pygmalion Karatzas
Bir film bir binanın mirasını değiştirdiğinde
Sinema ise bu binaların yaşamını yeniden şekillendiriyor. Bazıları artık mimari önemleri kadar film görünümleriyle de tanınıyor. Casa Malaparte, Le Mépris’ten ayrılamaz hale geldi. Stahl House, uluslararası tanınırlığının bir kısmını onlarca yıldır beyazperdede yer almasına borçludur. Ben Rose House, Ferris Bueller’in İzin Günü’nden sonra kamuoyunun dikkatini yeniden çekti ve yıllar sonra koruma çabalarını hızlandırmaya yardımcı oldu. Film, bu evlere genellikle mimarinin çok ötesindeki izleyicilere ulaşan başka bir tarih kazandırıyor.
Belki de bu yüzden bu yapılar bizi büyülemeye devam ediyor. Bir ev, kendisine ilgi talep etmeden bir hikayenin nasıl hissettirdiğini şekillendirebilir. Bazen bir karakterin iç yaşamını yansıtır. Bazen hiçbir şey olmadan önce gerginlik yaratır. Bazen film bittikten uzun süre sonra da bizimle kalır.
En unutulmaz film evleri, hikaye anlatımının bir parçası haline geldikleri için unutulmaz hale gelirler. En iyi yardımcı oyuncular gibi onlar da asla sahneyi çalmazlar ama bir şekilde film onlarsız aynı hissi vermez.
Casa Malaparte, Capri, İtalya, 2019 | Resim: Persano’dan Sebastiano Pellion
Mantolar – Goldstein Rezidansı | resim © artjocks
Juvet Peyzaj Oteli | görüntü aracılığıyla@juvetlandscapehotel
Kemosfer | görüntü aracılığıylaLos Angeles Koruma Alanı
Edgar Kaufmann Evi | görüntü Shulman Fotoğraf Arşivi Getty Araştırma Enstitüsü
Villa Necchi Campiglio | FAI aracılığıyla resim
Bu makale, designboom’un YAŞAM MODLARI bölümünün bir parçası olup, içinde yaşadığımız mekanların birlikte yaşama şeklimizi nasıl yeniden şekillendirebileceğini araştırıyor. Ev hayatını, ortak yaşamı ve bir evin alabileceği birçok biçimi yeniden düşünen daha fazla hikayeyi keşfedinBurada.
Kaynak: tasarım patlaması
