IMF yönetici direktörü: Yapay zeka “yavaş hareket eden bir tsunami” olarak işleri ve vergi gelirlerini tehdit ediyor

Uluslararası Para Fonu (IMF) Yönetici Direktoru Kristalina Georgieva, yapay zekanın küresel emek piyasası ve devlet vergi gelirleri için artan bir tehdit oluşturduğunu belirterek teknolojiyi “yavaş hareket eden bir tsunami” olarak niteledi.

Georgieva, Bangkok’ta düzenlenen IMF-Dünya Bankası yıllık toplantıları kapsamında istihdamın yapay zeka üzerindeki etkisi konusundaki panelde konuştu. Yapay zekanın rutin ve tekrarlayan görevleri üstlenerek işçi talebini boşalttığını, buna eşzamanlı olarak inşat gibi daha düşük ücretler sunan sektörlerde iş yaratığını aktaran Georgieva, bu eğilimin “kutlanacak bir hikaye olmadığını” söyledi.

Genç çalışanların en keskin güncel risklerle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Georgieva, kariyer merdiveninin ilk basamağı olarak traditionally hizmet veren giriş seviyesi işlerin kaybolduğunu belirtti.

“Endişe edilmesi gerekenler, her şeyden önce emek piyasasına yeni giren gençler,” dedi. “Normalde bu rutin ve tekrarlayan işlere girer, sonra terfilerle yukarı çıkarlardı.”

IMF’ye göre dünya çapında işlerin yaklaşık yüzde 40’ı yapay zeka nedeniyle güncellenecek, düşürülecek veya ortadan kaldırılacak. Gelişmiş ekonomilerde maruz kalma oranı yaklaşık yüzde 60, düşük gelirli ülkelerde ise yüzde 23 seviyesinde. Georgieva, fakir ülkelerdeki daha düşük maruz kalmanın, o ülkelerin daha iyi konumda olduğunu değil, sadece “yapay zekanın daha uzakta olduğunu” yansıttığını uyardı.

Georgieva, mali boyut konusunda da kaygılarını dile getirdi. Yapay zeka, ekonomik kazancın işçilerden çok sermaye sahiplerine yönlendirilmesiyle devlet gelirlerini zayıflatabilir; uzun süredir vergi tabanının omurgasını oluşturan işçiler bu kapsam dışında kalabilir.

Singapur Cumhurbaşkanı ve Dünya Bankası İş Konseyi eş başkanı Tharman Shanmugaratnam, Covid-19 pandemisinde kullanılan emek piyasası desteğinin tek seferlik bir acil durum tepkisinden çok daha ötesine geçerek kalıcı bir yapısal özellik haline getirilmesi için hükümetlere çağrı yaptı. Giriş seviyesinde işçi talebinin düşmesi nedeniyle şirketlerin yeni mezunları istihdam etmeye teşvik edilmesi gerektiğini söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, Shanmugaratnam’a göre, mezunların işe alımı “yüzyılda ilk kez” düştü ve üniversite derecesinden elde edilen finansal getiri buna eşlik ederek aşındı.

Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, sorunun ölçeğini demografik terimlerle ifade etti. Önümüzdeki 15 yıl içinde 1,2 milyar kişinin yetişkinliğe ulaşacağını ve bu insanların büyük çoğunluğunu istihdam etme sorumluluğunun hükümetlerden çok işletmelere düşeceğini belirtti.

Buna rağmen Georgieva, yapay zekanın uzun vadede büyüme için net bir pozitif olabileceğini söyledi. IMF’ye göre yapay zeka, gelişmiş Asya ekonomilerindeki yıllık çıktıyı yüzde 0,5 ile 1 puan arasında artırabilir; Georgieva, bu kazanımın o ülkelerin demografik yaşlanmadan kaynaklanan ekonomik zorlukları dengeleyecek kadar büyük olacağını belirtti.

Georgieva’nın Bangkok’taki açıklamaları, geçen hafta Singapur’da dile getirdiği uyarıları genişletiyor. O sıralar dengesiz bir yapay zeka yatırım patlamasının küresel eşitsizliği derinleştirdiğini ve teknolojin kazancının büyük ölçüde yapay zeka donanım tedarik zincirinin dışında kalan ülkeleri atladığını söylemişti.