İran, Riskli Gemilerin Listesini Yayınladı: Cezalar, Tutuklama ve El Konulma Tehditleri

İran’ın kontrolündeki Hormuz Boğazı İdaresi, Pazar günü ülkenin ilk “uyumsuz gemi” listesini yayınlayarak, armatörlere yönelik uyarılar gönderdi ve cezalar, tutuklama veya el konulma tehditlerinde bulundu. Bu hamle, ABD’nin “ekonomik D-Günü” olarak nitelendirilen tehditlerine bir yanıt olarak yapıldı ve İran kaynaklarında, özellikle Hormuz Boğazı’nı hedef alan propaganda ve iddiaların yaygınlaşmasıyla eş zamanlı gerçekleşti.

İran’ın kontrolündeki Hormuz Boğazı İdaresi, “bazı gemilerin Hormuz Boğazı’ndan geçiş düzenlemelerine uymaması” gerekçesiyle bu listeyi yayınladı. Bu listede, Körfez ülkelerinin önemli kuruluşlarına ait gemiler yer alıyor: Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), AD Ports Group, Suudi Arabistan‘ın Bahri ve Katar’ın Nakilat gibi kuruluşlara ait gemilerin yanı sıra, Güney Koreli Sinokor gibi büyük uluslararası armatörlerin gemileri de listede bulunuyor.

İdare, listedeki gemilere yönelik olarak “gelecekteki geçişlerde kısıtlamalar uygulanacağını” belirterek, “cezalar, tutuklama veya el konulma” tehditlerinde bulundu. Ayrıca, bu tehdidin sadece listedeki gemilerle sınırlı kalmayıp, bu gemilerle çalışan şirketlere ve diğer gemilere de yönelik olduğu vurgulandı. İran’ın amacı, Körfez bölgesinde artan gemi trafiğini ve özellikle Körfez dışındaki gemi-gemi transferlerini hedef almak.

Hormuz Boğazı İdaresi, tüm denizcilik şirketlerine, bir gemiyi kiralamadan önce “uyumsuz gemi” listesini incelemelerini tavsiye ederek, “olası sorunlardan kaçınmalarını” istedi. Bu uyarı, ABD’nin İran’a yönelik daha kapsamlı ekonomik yaptırımlar getirme planları eşliğinde yapıldı. Donald Trump ve Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD’nin İran’a “her türlü ekonomik can damarını kesmeyi” amaçlayan derin yaptırımların detaylarını açıklacaklarını belirtmişlerdi. Ayrıca, bu yaptırımların İran’a ekonomik destek sağlayan tüm ülkelere de uygulanabileceği konusunda uyarıda bulunmuşlardı.

İran, bu tehditleri “ekonomik terör” olarak nitelendirirken, İran’ın en üst düzey güvenlik yetkilisi Mohsen Rezaei, “eğer ekonomik savaş devam ederse, tek damla petrol bile Hormuz Boğazı’ndan veya Fars Körfezi’ndeki herhangi bir yerden ihraç edilmeyecektir” şeklinde bir açıklama yaptı. Aynı zamanda, Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) sözcüsü, ABD’nin Hormuz Boğazı’ndan günlük 7 ila 15 milyon varil petrolün geçtiği iddiasının “temelsiz, gerçek dışı ve hayal ürünü” olduğunu savundu. Sözcü Hassan Ghashghavi, İran Parlamentosu’nun Hormuz Boğazı için ücretler de dahil olmak üzere düzenlemeleri onayladığını belirtti. Ayrıca, İran’ın “navigasyon, çevre koruma, özel koşullar altında yakıt temini, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetler” gibi konularda ücret alabileceğini ifade etti.

Denizcilik camiası bir kez daha kendini bu durumun ortasında buldu. Kpler’in verilerine göre, geçen hafta Hormuz geçişleri %2,5 artarak 121’e yükseldi, ancak tanker trafiği %27 azaldı ve yaptırım uygulanan gemi geçişleri 9’dan 16’ya yükseldi. Toplam gemilerin yaklaşık yarısı tanker iken, bunların dörtte biri ham petrol taşıyan tankerlerdi.

Bununla birlikte, ABD Enerji Bakanı Chris Wright geçen Cuma günü, Hormuz Boğazı’ndan günlük ortalama 8 milyon varil petrolün geçtiğini iddia etmişti. Ancak Kpler, Pazartesi günü bu sayının hafta sonu boyunca 20’nin altında olduğunu ve sadece Pazar günü 4 geminin geçiş yaptığını gösterdi.

İran ayrıca, ABD tarafından uygulanan blokajı aşarak limanlarına demirleyen bir konteyner gemisinin olduğu iddiasında bulundu. Ancak ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), blokajın tam olarak uygulanmakta olduğunu belirtiyor. CENTCOM’un verilerine göre, 23 Ağustos Pazar günü itibarıyla 70 gemi farklı rotalara yönlendirilmiş, üçü devre dışı bırakılmış ve uyumluluğu sağlamak için iki tanesi kontrol edilmiş.