Klasik müzik dinleyerek zaman geçiren çocukların ve gençlerin caz ve opera gibi karmaşık müzik tarzlarını takdir etme olasılıkları daha yüksek. Yakın zamanda geliştirilen bir anket aracı, klasik müzikle geçmişteki duygusal bağın bu tür müziklere yönelik daha güçlü bir tercihle ilişkili olduğunu gösteriyor. Araştırma, Psychology of Music dergisinde yayımlandı.
Psikologlar klasik müzik, opera, caz ve dünya müziği gibi türleri “karmaşık müzik” başlığı altında sınıflandırıyor. MUSIC modeli, araştırmacıların dinleme tercihlerini kategorize etmek için kullandığı standart bir çerçevedir. Bu modelde karmaşık müzik, algılanan karmaşıklığı ve ağırlıklı olarak enstrümantal olmasıyla karakterize edilir. Dinleyiciler genellikle bu türleri zeki ve ilham verici olarak algılar.
Çoğu çocuk ve genç, günlük yaşamlarında pop, rock veya çağdaş müziğe yönelir. Ruh hallerini düzenlemek veya arkadaşlarıyla sosyalleşmek için karmaşık müzik türlerini nadiren seçerler. Müzik eğitimi programları genellikle genç nesiller arasında klasik müziğe olan ilgiyi artırmaya çalışır.

Önceki çalışmalar, küçük çocukların genellikle birçok müzik türüne açık olduklarını göstermiştir. Ancak bu çeşitliliğe açıklık, ergenlik döneminde önemli ölçüde daralır. Gençlik yıllarında tercihler, genellikle akran grupları arasında popüler olan müzikle sınırlı kalır. Gençler yetişkinliğe geçtikçe ise farklı müzik tarzlarını keşfetme istekleri genellikle yeniden canlanır.
Araştırmacılar, bir kişinin klasik müzikle olan özel geçmiş deneyimlerinin mevcut müzik tercihlerini öngörüp öngöremeyeceğini merak ettiler. Hırvatistan’daki Rijeka Üniversitesi’nden araştırmacı Valnea Žauhar, meslektaşları Igor Bajšanski ve Sabina Vidulin ile birlikte bu çalışmayı yürüttü. “Klasik Müzik Dinleme Deneyimi Ölçeği” adında yeni bir anket geliştirdiler.
Bu aracı, çocukların ve gençlerin ne sıklıkla klasik müzik dinlediğini ölçmek için tasarladılar. Ankette ayrıca müziği ne kadar beğendikleri ve geçmişte bu müziğin onlarda güçlü duygular uyandırıp uyandırmadığı da soruluyor. Araştırmacılar, boş zamanlarında gönüllü olarak dinlemeyi değerlendiren soruları bir araya getirerek anketi oluşturdu.
Anket soruları aynı zamanda dinleyicilerin duygusal tepkilerinin canlılığını da yakalıyor. Öğrencilere, klasik müzik dinlerken tüylerinin diken diken olup olmadığı, ağlayıp ağlamadıkları veya mutlu olup olmadıkları gibi sorular soruldu.
İlk çalışmada araştırmacılar, genel bir ortaokuldan 151 öğrenciyi katılımcı olarak seçtiler. Katılımcıların yaşları 15 ile 18 arasındaydı. Öğrenciler, karmaşık müzikten altı adet 15 saniyelik ses klibini dinleyip her birini ne kadar beğendiklerini değerlendirdiler.
Araştırmacılar, bilinçli olarak profesyonel kalitede, ancak pek tanınmayan ve henüz yayımlanmamış parçaları seçtiler. Bu sayede öğrencilerin bir şarkının popülerliği yerine müziğin kendisini değerlendirmeleri sağlandı. Dinleme görevinden sonra öğrenciler yeni geliştirilen geçmiş deneyim anketini doldurdular.
Ayrıca genel müzik tüketimlerini ve müziği belirli amaçlarla kullanma eğilimlerini detaylandıran anketleri de tamamladılar. Araştırmacılar bu amaçları duygusal dinleme, bilişsel dinleme veya arka plan dinlemesi olarak kategorize ettiler. Duygusal dinleme, müziği ruh halini değiştirmek için kullanmayı içerirken, bilişsel dinleme müzikal unsurları entelektüel olarak analiz etmeyi kapsar.
Ortaokul öğrencileri genel olarak klasik müzikle geçmişte sınırlı deneyime sahip olduklarını bildirdiler. Ancak daha fazla geçmiş deneyim bildirenler, müziği duygusal ve bilişsel amaçlarla kullanma olasılıkları daha yüksekti. Klasik müzikle geçmişteki deneyimler, öğrencilerin az önce dinledikleri karmaşık müzik kliplerini ne kadar beğendiklerini de güçlü bir şekilde öngördü.
Başlangıçta araştırmacılar, resmi müzik eğitiminin karmaşık müziğe yönelik bir tercihi öngördüğünü fark ettiler. Resmi ders alan öğrenciler, almayanlara kıyasla klipleri daha çok beğendi. Ancak araştırmacılar klasik müzikle geçmiş deneyimleri de hesaba kattıklarında istatistiksel sonuçlar değişti.
Analizde geçmiş deneyimler dikkate alındığında, resmi eğitim artık tercihi öngörmüyordu. Klasik müzikle geçmişte olumlu ve duygusal deneyimler yaşamak, karmaşık müzik kliplerini beğenmenin tek pozitif öngörücüsü olarak ortaya çıktı. Bu durum, duygusal bağın resmi eğitimden bağımsız olarak müzik zevkiyle güçlü bir şekilde ilişkili olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar daha sonra bir ilkokul müzik okulunda eğitim gören 286 çocukla ikinci bir çalışma yürüttüler. Katılımcıların yaşları sekiz ile 14 arasındaydı. Bu deney, düzenli bir grup müzik dersi sırasında gerçekleştirildi.
Çocuklar, Antonín Dvořák’ın “Yeni Dünya’dan” olarak da bilinen 9. Senfonisi’nden iki dakikalık bir bölüm dinlediler. Araştırmacılar, müziğin canlı, son derece ifade dolu, çarpıcı bakır nefesli enstrümanlar ve güçlü ritimler içeren bir bölümünü seçtiler.
Dinlemenin hemen ardından çocuklar müziği ne kadar beğendiklerini ve ne kadar içine çekildiklerini değerlendirdiler. Ayrıca geçmiş deneyim anketini de tamamladılar. Ek olarak, müziğin uyandırdığı aktivasyon veya sakinlik gibi spesifik duyguları ölçen bir anketi de doldurdular.
Çocuklar genel olarak Dvořák’ın parçasını beğendiler. Müziğin orta ila orta-yüksek düzeyde duygusal aktivasyon yarattığını bildirdiler. Klasik müzikle geçmiş deneyimleri, senfoni parçasını ne kadar beğendiklerini güvenilir bir şekilde öngördü.
Daha büyük çocuklar ve klasik müzikle daha fazla geçmiş deneyimi olanlar daha yüksek beğeni düzeyleri bildirdiler. Müziği beğenmenin en güçlü öngörücüsü, çocukların dinleme sırasında hissettikleri duygusal aktivasyon düzeyiydi.
Müziğin uyandırdığı aktivasyon, sesin tetiklediği güç, gerilim, hayranlık veya neşeli enerji gibi duyguları ifade eder. Bu aktif duyguları yoğun bir şekilde hisseden çocuklar, parçayı en yüksek puanı verme olasılıkları en yüksek olanlardı. Buna karşılık sakinlik, hızlı tempolu parçayı ne kadar beğendiklerini öngörmedi.
Çalışma, çocukların ve gençlerin kendi bildirimlerine dayanıyor. Bu da sonuçların, katılımcıların geçmiş dinleme alışkanlıklarını doğru hatırlamasına ve bildirmesine bağlı olduğu anlamına geliyor. Bir kişi, erken çocukluk döneminde ne sıklıkla klasik müzik dinlediğini tam olarak hatırlamayabilir.
Araştırmacılar, klasik müzik deneyiminin çok yönlü bir kavram olduğunu belirtiyor. Gelecekteki araştırmalar, bu müzik deneyimlerinin zamanla nasıl biriktiğini ve tercihleri nasıl şekillendirdiğini daha net anlamak için katılımcıları uzun bir süre takip etmelidir. Çalışmalarda ayrıca ebeveynlerin veya öğretmenlerin çocukların klasik müzikle temasını kaydetmesi gibi nesnel yöntemler de kullanılabilir.
Çalışma yalnızca çocukları ve gençleri içerdiğinden, sonuçlar bu tercihlerin yetişkinlikte nasıl evrildiğini göstermiyor. Aynı bireyleri yaşlandıkça takip eden uzun vadeli bir çalışma, erken dönemdeki müzik temasının ömür boyu süren tercihleri nasıl etkilediğine dair daha net bir tablo sunacaktır.
“Klasik Müzik Dinleme Deneyiminin Karmaşık Müziği Beğenmedeki Rolü” başlıklı çalışmanın yazarları Valnea Žauhar, Igor Bajšanski ve Sabina Vidulin’dir.

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔



1 yanıt
[…] Çekebilir: Klasik Müzik Deneyimleri, Karmaşık Müzik Türlerine Yönelim Öngörüyor → Kaynak: RTEKaynak yazarı: RTÉ News 💬 Topluluk Masası & […]