Mısır’da 3.000 Yıllık Savaş Atı Mezarı ve Ramses II. Tableti Keşfedildi

Mısır’ın Beheira ilinde bulunan, yaklaşık 3.000 yıllık bir kale içinde çalışan arkeologlar, antik Mısır toplumunun askeri ve sosyal yaşamına yeni ışık tutan bir dizi eser ve kalıntı ortaya çıkardı. Bu arazi, modern Mısır sınırları içinde Tell Al-Abqain adıyla bilinen daha geniş bir bölgenin bir parçası olarak 2024 yılında ilk kez kazıya açılmıştı ve şimdi kazılar, bölgede savaş atının nasıl anıldığına dair çarpıcı bir bulguya ulaştı.

Savaş Atının Onurlu Mezarı

Kazılarda en dikkat çeken bulgular arasında, muhtemelen savaşta kullanılmış genç bir erkek savaş atına ait yaklaşık 3.000 yıllık mezar yer aldı. Atın iskeleti yerinde bulundu ve yakınında kazılmış bir mezarın da tespit edilmesi, bu atın törensel bir şekilde defnedildiğini gösteriyor. Bu bulgu, Mısır Turizm ve Antiklik Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya dayanıyor.

“Muhteşem bir keşif. Bunun temel nedeni, Firon dönemi Mısır’ından çok az at kalıntısına sahip olmamız. Bu at, bölgedeki askeri kalelerde atların askeri amaçla nasıl kullanıldığına dair bildiklerimizi kesinlikle zenginleştirecektir.”

Viyana Üniversitesi tarihçisi

Live Science’in Owen Jarus’a aktardığı bu görüş, atın bölge genelinde sayısız askeri kale içinde at kullanımının incelenmesine katkı sağlayacağı yönünde. Antik Mısır toplumunda atlar, fironları ve savaş arabalarını tahta sevk etmek amacıyla kullanılıyordu; atlar binicilikten ziyade çekme gücü olarak işlev görüyordu. Bu durum, özellikle Yeni Krallık döneminde, yani M.Ö. 1570 ile M.Ö. 1069 yılları arasında daha da belirginleşmişti.

Kalede Yaşamın İzleri

Kale, komşu orduların saldırılarına karşı ülkenin batı sınırında kurulmuş olsa da, aynı zamanda düzenli bir yerleşik hayatı da barındırıyordu. Bu kompleks, Mısır’ın Yeni Krallık döneminde canlanan bir topluluk merkeziydi ve binlerce yıl boyunca içinde korunan hazinelerin yalnızca başlangıcı keşfediliyor. Kazılarda kil tuğlalı evlerin, kuyuların, tahıl ambarlarının, yolların ve yiyecek hazırlamak için kullanılan seramik fırınların kalıntıları da ortaya çıkarıldı.

“Tell Al-Abqain bölgesinin, Libya kabileleri ve deniz halkının olası istilalarından Mısır’ın kuzeybatı sınırlarını koruyan, batı askeri yolundaki kritik bir askeri üssü olarak stratejik rolünü vurgulayan önemli bir keşif.”

Mısır Antiklik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri, Nevine El-Aref

Mount Royal Üniversitesi’nde görev yapan bir tarihçi, Live Science’e Al-Abqaa’nın bu bilinçli at mezarının, antik Mısır’daki at-insan ilişkisine dair çarpıcı ipuçları sunduğunu ve atın kültürel önemine dair değerli bir bulgu olduğunu söyledi. Tarihçiler, tapınak duvarlarına o dönemde kazınan hiyerogliflerin, fironların savaşla aralarındaki ilişkiyi ve buna bağlı sembollerini detaylandırdığını da hatırlattı. Örneğin, Megiddo’daki savaşa altınla kaplı, parlak zırhıyla güçlü Horus’a benzer şekilde giren bir firon; oğlu, “iğnelemeye başladığında yorulmayan, yüksek tempoda koşarken terlemedikleri” atları ustaca kullanırken; başka bir firon ise mezarında savaş arabasıyla birlikte defnedilmesinin efsanevi bir örneği olarak anılıyor.

Bölgenin Güç Hiyerarşisi

Kale içinde yapılan diğer bulgular da bölgenin çatışma ve güç hiyerarşisi hakkında ek bilgiler sağladı. Arkeologlar, muhtemelen bir halk üyesinden olan, itaatkar bir pozisyonda bükülmüş şekilde bağlanmış bir esiri gösteren bir kireçtaşı parçasını da ortaya çıkardı. Bir başka stela, Ramses II’nin doğum adı, taç adı ve yazı çemberiyle (kartuşu) yazılmışken, üçüncü bir stela, oğlu ve kendisi de hükümdar olan Merenptah’ı tanrılara benzetiyordu.

Mısır bakanlığına göre, antik yerleşimlerin içinde ve etrafında amuletlere, dokuma tezgâhlarına, mücevhere ve balık, lotus çiçeği, krokodil pulları ve maymun biçiminde çeşitli seramik kaplara da rastlandı. Bazı eski tahıl ambarlarında henüz kabuğu soyulmamış tahıl izleri hâlâ korunmuş durumdaydı. Tarihî bu arazi için ek kazı çalışmalarının da planlandığı belirtildi.