Venedik Mimarlık Bienali’ndeki “Agency for Better Living” sergisi, ziyaretçiler arasında ortak bir endişeyi ortaya koydu: yaşadığımız şehirleri karşılayamıyoruz. Bu durumun giderek arttığını gören mimarlar ve küratörler Lorenzo Romito, Sabine Pollak ve Michael Obrist, farklı yaklaşımlarla uygun fiyatlı konut çözümleri sunmayı başaran iki Avrupa şehri olan ve ‘yı karşılaştırdılar. Bu sayede sergi alanını, küresel konut krizine yönelik alternatif gelecekleri tartışmak, öğrenmek ve hayal kurmak için bir “ajanlık” haline getirdiler. Bir yıl sonra, üçlü bu deneyimin başarılarını ve hala cevaplanmamış soruları değerlendiriyor.
Lorenzo Romito, Sabine Pollak ve Michael Obrist ile yapılan sohbet
Sabine Pollak ve Lorenzo Romito ile konuşurken, her ikisi de Viyana merkezliydi. Görüşme başlamadan önce, Romito’nun Roma’daki Spin Time Labs’ın bir parçası olan ve 400’den fazla insanın yaşadığı, ancak son zamanlarda kapatılan bir mekana odaklanan savunuculuk çalışmalarına katıldığı belirtildi. Bu durum, Avrupa’nın aşırı sıcak hava dalgaları sırasında sakinlerin sokakta uyumasına neden olmuştu. Romito görüşmeye katıldığında, diğer ikisi onu tekrar gördükleri için memnuniyetlerini dile getirdikten sonra, şehirlerin geleceği hakkında bir sohbete başladılar.
Sürdürülebilir konutlar için ilgi çekici şehirlerin araştırılması
Michael Obrist, sadece Avrupalılar ve Amerikalılar değil, dünya çapındaki şehir sakinlerinin de uygun fiyatlı kiralık daireler bulmakta ve ev sahibi olmakta giderek daha fazla zorluk yaşadığını belirtiyor. Bu durumun, konut piyasasının aşırı finansallaşması ve hükümetlerin bu krize yeterince hızlı yanıt vermemesiyle ilgili olduğunu vurguluyor.
Küratörler, sergideki araştırmalarını, ziyaretçilerin Roma ve Viyana’daki tarihleri ve güncel tartışmaları incelemesine olanak tanıyan zaman çizelgeleri, filmler ve diğer görsel materyaller aracılığıyla sundular. “Birçok araştırmacı ile birlikte metinleri yazdık. Aynı zamanda uzmanlarla röportajlar yaptık. Hem çok erken dönemdeki hem de günümüzdeki ortak yaşam modellerinin öncülerine ziyaretler yaptık. Bu yapıların nasıl finanse edildiğini ve nasıl organize edildiğini inceledik.” Ayrıca, Romito’nun Roma’daki çalışmalarını öğrenmek için ona yaptığı ziyareti de anlattı. “Bu çalışmalarda paranın rolü genellikle göz ardı ediliyor,” diye belirtiyor. Geçmişte, varlıklı insanlar miras yoluyla şehre kolayca erişebiliyordu. Ancak 2008 finansal krizinden bu yana, “şehre erişim herkes için bir sorun haline geliyor.”
Viyana: “Üstten aşağı” yaklaşım
Michael Obrist, Viyana’nın neden “üstten aşağı” model olarak seçildiğini açıklarken, bunun sadece düşük kiralarla ilgili olmadığını, aynı zamanda bir toplum vizyonu olduğunu vurguluyor. Küratörler, Viyana’nın uzun yıllardır uyguladığı, sakinlerinin yaklaşık %60’ına inanılmaz derecede uygun fiyatlı konutlar sunan sosyal konut ve devlet destekli evler konusundaki başarısını incelediler. Bu “vizyon”, sadece maliyet etkinliği değil, aynı zamanda binaların içinde yüzme havuzları, spor salonları, ortak yaşam alanları gibi hizmetlerin de sunulmasını içeriyor.
