Terrordome’a Hoş Geldiniz: Gelecek Çılgın Hızlı Hızlı Hızlı Hızlı Hızlı

Bir siyahi kadın tarafından yönetilen ilk tiyatral dağıtım yapan İngiliz uzun metrajlı filmi, ne kadar konuğu olursa olsun belki de her zaman öfke olarak etiketlenmeye mahkum edilmişti. Yine de bu sıfat tamamen doğru; Ngozi Onwura bunu kendisi için kullandığı sözcük olarak seçerek 1995 uzun metrajlı ilk filmi Welcome II the Terrordome‘yu tanımladı ve bu film ırksal şiddetin, polise yönelik zorbalığın ve kitlesel hapsedilmenin yaşanmış deneyimini yüz yüze getiriyor. Ancak Onwura’nın sözcüğü ile eleştirmenlerinin kullandığı anlam arasında kritik bir ayrım var. Audre Lorde 1981’de öfkenin “bilgi ve enerjiyle yüklü” olduğunu yazmış; bu öfke baskıya karşı bir tepki olduğunda ise “amacının değişim olduğu” söylenebiliyordu. Welcome II the Terrordome‘yu izlerken—ırksalçılığın siyahileri yoksul bir feshaha hapsettiği ve oradan kurtuluşun tek yolunun iktidar sahipleriyle mücadele etmek olduğu distopik yakın gelecekte geçen bilim-kurgu draması—kalbindeki öfke türünün Lorde’un tarif ettiği şey olduğu, böylece de “kendi özgürleştirici ve güçlendirici bir aydınlatma eylemi” olduğu açık. Yine de film çıktığında hem Birleşik Krallık’ta hem de Amerika Birleşik Devletleri‘nde eleştirmenler onu ‘nihilizme sahip’ (Daily Telegraph) ve “insanseverlikten mahrum” ile “kışkırtıcı” (Variety) buldu.

Bir sözcük; iki dünya.

Welcome II the Terrordome‘nun radikal hikaye anlatımının bu kadar çok kafa karışıklığıyla karşılanması pek de şaşırtıcı değil. Onwura’nın ırksalçılığın ve hoşgörüsüzlüğün gelecekte nasıl görünebileceğine dair vizyonu beyazların bakışına simpati göstermiyordu. Geç ırksal yanılsamayı yerlebir etti ve beyazları kurtarıcı veya müttefik olarak değil, yozlaşmış ya da sıradan bir kötülük olarak konumlandırdı. Antisiyahi düşüncenin modern dünyanın temelini oluşturduğu bir sistem olarak sundu ve Batı’nın liyakat sistemi olduğu fikrini sorguladı; bu da birçok beyaz liberinin uzun süre inandığı bir şeydi.

Beyaz eleştirmenler Welcome II the Terrordome‘yu kışkırtıcı veya abartılı bulduysa, bu filmin oluşumuna yön veren gerçek güncel ve tarihsel olaylarla hesaplaşamadıkları ya da hesaplaşmak istemedikleri için oldu; ister 1980’lerde ve 90’ların başında Amerika Birleşik Devletleri’nde tüm toplulukları yok eden crack (kokain) salgını olsun, ister 1979’dan 1990’a kadar muhafazakâr chief olmuş Margaret Thatcher’ın derin bir durgunluğa ve uzun süreli işsizliğe yol açmış neoliberal politikaları…

Sylvia Wynter, 1977 tarihli “‘Biz Nereden Geldiğimizi Bilıyoruz: Myal’den Marley’e Siyahi Kültürün Politikası’ denemesinde, aşağılık ve beceriksiz ‘yerel’/’siyahı’ üstüne geçici işçiler ile okuldan ayrılan gençler, ülkelerinde giderek otomasyonlaştırılan bir emek pazarında artık gereksiz/fazlalık haline geliyorlardı. Yazar: ‘Böylece suçlu ilan edilmiş, yoksullaştırılmış ‘kent merkezindeki feshalalarına’ ve bunların hapishane uzantılarıyla birlikte, yoksulluk içinde boğulan kalıcı bir alt sınıfa indirgenmişlerdi.'”