İçeriğe geç
KÜLTÜRÜN, SANATIN VE İNSANIN HAFIZASI
RSS
İNSANATLASIKÜLTÜR · SANAT · İNSAN
Forum
Toplum & Sosyoloji / 19.11.2026

Trump’ın Balkan Politikaları Orta Seçim Yenilgilerinden Sonra Değil, Artan Eleştiriyle Karşılaştı

Yayın:

Trump yönetiminin bölgesel otoriter liderlere yönelik tercihi, orta seçimlerdeki yenilgilerinden sonra daha güçlü bir direnişle karşılaşacak. Ancak…

· 7 dk okuma
Trump’ın Balkan Politikaları Orta Seçim Yenilgilerinden Sonra Değil, Artan Eleştiriyle Karşılaştı

Trump yönetiminin bölgesel otoriter liderlere yönelik tercihi, orta seçimlerdeki yenilgilerinden sonra daha güçlü bir direnişle karşılaşacak. Ancak Balkanlarda kalıcı bir değişim, Avrupa Birliği’nin halk gücüne karşı duyduğu isteksizliği aşmasına da bağlı olacak.

Bu ayın başlarında ABD Kongresi, eyalet ve yerel seçimlerde Demokrat Parti’nin zaferleri, 2016’daki adaylığından bu yana partiyi derinden etkileyen Başkan Donald Trump’a sert bir eleştiri niteliği taşıdı. Partinin yakın gelecekte Trump’ın mirasından kendini ayırabilmesi neredeyse imkansız görünüyor.

Trump 2.0 yönetiminin sadece iki yıl içinde ABD’nin dış ilişkileri üzerindeki etkisini abartmak zor. Silah haline getirilmiş ve ters tepen ticaret politikalarından, çok nesillik ittifakları eşi benzeri görülmemiş bir gerilime sürüklemesinden, müttefikleri ve komşuları toprak talepleriyle tehdit etmesinden, İsrail ile İran’a karşı başlattığı ve küresel enerji piyasalarını altüst edip enflasyonu tetikleyen savaşa kadar Amerikan güvenilirliği ve istikrarı kendi kendine ciddi bir darbe aldı.

İnsan Atlası sitesini Google’da tercih edilen kaynak olarak seç

Yine de mevcut Kongre 3 Ocak 2027’ye kadar görevde kalacak. Büyükelçiler de dahil olmak üzere çok sayıda adayın onaylanması gerekiyor ve Cumhuriyetçilerin çoğunluğunu koruduğu sürece bu süreçte mümkün olduğunca çok adayın onaylanması için bir acele yaşanması muhtemel. Bosna-Hersek ve Sırbistan’daki ABD büyükelçileri de bu adaylar arasında olabilir.

Orta Seçimler sonrası en dikkat çeken oylama olan Temsilciler Meclisi’nde “Savaş Bakanı” Pete Hegseth’in azli, Cumhuriyetçi Parti’yi parçalayamasa da bazı adayların onay sürecinde başarısız olması mümkün.

Yeni Kongre’nin Trump’ın dış politika operasyonları üzerinde daha fazla denetim talep etmesi bekleniyor. Seçmenlerin bariz çıkar çatışmalarına duyduğu derin öfke nedeniyle, Trump ile bağlantılı iş girişimlerinin dış politika ile birleşimi de eleştiri odağına alınacak.

Ancak yönetim, bu baskıya göğüs gererek, engelleri aşarak ve hatta Bosna örneğinde olduğu gibi kelimenin tam anlamıyla “gazı keserek” durumu idare edebilir.

En son seçimlerde yükseliş yaşayan Balkanların sağcı milliyetçisi, Bosna Sırp lideri Milorad Dodik, Trump’ın özgün agresyon tarzını ve kendini kurban olarak sunmasını benimsemeye çalıştı. Eleştirmenlerini sadece kendisine değil, tüm Sırplara yönelik bir zulümle suçladı.

Dodik, Trump’ın görev süresinin kalan kısmından faydalanmaya ve Amerikan siyasetindeki MAGA destekçilerinin halefleriyle bağlarını güçlendirmeye çalışacak.

Orta Seçim kampanyasının son ayında Balkanlar, politika ve medya açısından daha fazla ilgi gördü. Bu durum, muhtemelen Başdanışman Susie Wiles’ın görevden alınmasıyla sonuçlandı. Wiles’ın görevden alınması, kızının Bosna’nın Sırp liderliğindeki birim olan Republika Srpska için lobi faaliyetlerine açıkça katılmasıyla bağlantılı olabilir.

Ancak onun yerini, Kongre denetimine karşı engelleme ve zorlama yaklaşımı benimseyeceği söylenen gerici ve yabancı düşmanı Stephen Miller’ın alması kutlanacak bir durum değil. Trump’ın güvenini kazanan ve kabine üyelerinin başkanla temasını yöneten Miller’ın bu pozisyona yükseltilmesi, zaten güçlü olan rolünü daha da pekiştirecek.

Miller’ın kaydedilmiş pozisyonları, Balkanlar, Avrupa ve hatta AB’nin temel değerleri tarafından savunulan demokrasi ve haklar ile tamamen çelişiyor. Miller’ın Dışişleri Bakanı ve muhtemel başkan adayı Marco Rubio ile yakın ilişkiler kurduğu söyleniyor.

Mevcut Duruma Meydan Okuyan Değişiklikler AB’yi Şaşırttı

Ekim 2026’da Sırbistan’da erken yapılan parlamento seçimlerinde zafer kazanan muhalefetin Öğrenci Listesi’nin genel merkezindeki kutlamalar. Fotoğraf: EPA/ANDREJ CUKIC.

Trump’ın Balkan Politikaları Orta Seçim Yenilgilerinden Sonra Değil, Artan Eleştiriyle Karşılaştı

ABD’nin bölgedeki olumsuz etkisine karşı şimdiye kadarki en etkili karşı hamle, Balkanlardan aşağıdan yukarıya doğru geldi. Ekim 25’indeki parlamento seçimlerinde Sırbistan’da Başkan Aleksandar Vucic’e karşı zafer kazanan Öğrenci Listesi, siyasi ve hukuki hesap verebilirlik üzerine odaklandı. Muhalefetin zaferi, Trump’ın damadı Jared Kushner’ın Belgrad’da Genelkurmay binasını yıkıp yeniden inşa etme girişimiyle de güçlendi.

Benzer şekilde, komşu Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama’ya karşı altı aydır süren “Flamingo Devrimi” protestoları, Rama tarafından onaylanan Adriyatik Denizi’ndeki Vjosa-Narta deltasındaki lüks bir kalkınma projesiyle tetiklendi. Otoriter liderlerle tek duraklı işbirliklerine eğilimli bir ABD yönetimi, korkutma ve baskı başarısız olduğunda halk gücüne karşı bir çözüm bulamadı.

Ancak Avrupa Birliği de, aşağıdan gelen talepler kendi ilan ettiği değerlerle büyük ölçüde örtüşse bile, halk gücünü desteklemeye karşı derin bir isteksizlik sergiledi.

Brüksel, Vucic kesin bir yenilgiye uğrayıp sonucu kabul edene kadar onunla olan ilişkisini sürdürdü. Sonucun daha belirsiz olması durumunda politikasının ne olacağı ise hâlâ bilinmiyor.

Brüksel, yeni Öğrenci Listesi çoğunluğunu ancak seçim tahminleri netleştikten sonra benimsedi. Arnavutluk konusunda ise hâlâ kararsız kalarak, Vucic ile olan ilişkisi kadar kişisel ama jeopolitik açıdan daha uyumlu olan Rama ile olan bağını sürdürüyor. Bölgeden ve ötesinden çıkarılacak ders, mevcut duruma meydan okuyan değişiklikler karşısında AB’nin hazırlıksız yakalandığı yönünde.

Ve Orta Seçimlerde seçmenlerin ABD Kongresi’ndeki dengeyi değiştirmesine rağmen, Trump yönetiminin AB’ye, genişleme alanına, çıkarlarına ve değerlerine yönelik meydan okumaları, Trump veya MAGA destekçileri yürütme gücünü elinde tuttuğu sürece azalmayacak.

ABD’nin meydan okuması ise AB’yi sarsan tek zorluk değil.

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısının yan etkinlikleri kapsamında Shenzhen’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Başkan Trump’ı “Hegemonlar Zirvesi” olarak adlandırılabilecek bir toplantıda ağırlayacak. Bu üçlü, ABD yönetiminin 2025 sonu ve 2026 başında yayımlanan Ulusal Güvenlik ve Ulusal Savunma Stratejilerinde de yer alıyor.

Resmi olarak gündemde ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı ve yapay zeka yer alacak. Ancak Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik emperyal saldırısının ve Avrupa güvenlik düzenini otuz yıldan fazla geriye alma hedefinin gündemden çıkarılması pek olası değil.

AB ve diğer Avrupa+ güçleri –özellikle Kanada ve Birleşik Krallık– bu zorluğu fark etse de, bunun sonucunda tutarlı bir stratejik konsept ortaya çıkmadı, hatta uygulanabilir bir plan bile yok. Hem Washington hem de Moskova açısından Avrupa’nın tamamı hedefte. Bu, sadece Ukrayna’yı değil, Batı Balkanları’nı da kapsıyor.

AB ve Avrupa+ (AB ve müttefiklerinin geniş çemberi, “İstekliler Koalisyonu”nda temsil edildiği gibi) Ukrayna’nın savaş çabaları için hayati bir destek ve diplomatik temel oluştursa da, Batı Balkanları AB’nin belirleyici olabildiği tek bölge olmaya devam ediyor.

Yine de, AB ve üye devletleri, yirmi yıldır kendi ölçütlerine göre başarısız olan Balkan politikasını yeniden yapılandırmak yerine yamamaya çalışıyor. Aynı zamanda, AB Batı Balkanlarda diğer jeopolitik aktörlere kıyasla nispeten popüler olsa da, bu popülerlik evrensel değil.

AB’nin Balkan politikaları demokrasi, insan hakları, yolsuzlukla mücadele veya çevre koruma gibi ilan ettiği değerlerden ne kadar uzaklaşırsa, AB’nin göreceli çekiciliği de o kadar azalıyor. İrlanda’nın başkanlığına liderlik edenlerin ifadesini yeniden kullanarak, Balkan halkları giderek daha fazla, onur ve özerklik arayanların Avrupa dayanışmasına değil, “sadece kendilerine” güvenebilecekleri sonucuna varıyor.

Bu nedenle, Trump yönetiminin Avrupa’daki politikalarına, özellikle de “Batı Balkan Altısı” (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan) üzerine daha fazla Kongre ve medya ilgisinin odaklanması umut verici. Ancak bu tek başına, Trump’ın dönüşünün hızlandırdığı ama başlatmadığı düşüşü durduramaz.

Bunu başarabilecek tek güç, halkın demokratik talepleri ile Avrupa’nın ilan ettiği değerlerle uyumlu aydınlanmış kendi çıkarlarının birleşimidir. Fırsatlar şimdi 2 Kasım’dan veya 24 Ekim’den daha büyük. Eksik olan ise Batı Balkan Altısı ülkelerinde –ve AB ile üye devletlerinde– katalitik bir vizyon ve liderlik.

Kurt Bassuener, Demokratikleşme Politikası Konseyi’nin (DPC) kurucu ortağı ve Kıdemli Ortakıdır. Bu kurum aracılığıyla çok sayıda politika raporu yayımlamıştır.

Burada ifade edilen görüşler yazarın kendisine aittir ve BIRN’in görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

İlginizi Çekebilir: Parlamento’daki ip bariyerleri İşçi Partisi’nin mesaj kontrolü çabaları hakkında ne anlatıyor? →
Kaynak: BalkaninsightKaynak yazarı: Kurt Bassuener
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Forumda sor / tartış
EDİTORYAL NOT

İnsan Atlası içerikleri kültürel bağlam, erişilebilir anlatım ve kaynak şeffaflığı gözetilerek yayımlanır.

1 yanıt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

HIZLI KEŞİF

Atlas içinde ara

ESC
HIZLI ROTALAR

Aramak için en az 3 karakter yazın.

İNSANATLASI KEŞİF MENÜSÜ
GÖRÜNÜM

Atlas rengini seçin

Seçiminiz bu cihazda korunur ve bütün sayfalara uygulanır.

Ağ Bağlantıları:E-Kitap Okuyucu • Tarih • Doğa & Gezi • Uzay & Astronomi • Soru Cevap
\n\n