[Ece Çelebi]

Teknik çözüm, felaketleştirmenin aslında bir hata değil, uyarlanmış bir tehdit-tarama mekanizması olduğunu kabul etmekten başlar. Evrimsel olarak, avcı-toplayıcı çevrede belirsizlik gören atamızın “kıvrılmış ipi yılan sanıp” kaçması hayatta kaldı, “belki değil” diyen ise avlandı. Yani felaketleştirme, nörotizm genetiğiyle (yüksek risk grubu: yüksek neuroticism skorları, aile öyküsünde kaygı bozukluğu, kronik belirsizlik içeren yaşam koşulları) ve özellikle kontrol edilemeyen, tekrarlayan stresörlerle karşılaşan bireylerde aşırı aktive olur. Pratik müdahalede benim kullandığım teknik, bu zihin modunu “tehlike algısı” ile “tehlike gerçekliği”之间 ayıran bir ayrıştırma egzersizidir: hasta/falan bireye “En kötü senaryonun olasılığını 0-100 arasında tahmin et, sonra aynı olayın istatistiksel gerçek olasılığını tahmin et” derim. Genelde arada 40-50 puan fark çıkar. Bu boşluğu “bilişsel yanılgı puanı” olarak yeniden çerçeveleriz. İkinci adım, felaket senaryosunu yazılı hale getirip “Bu düşüncenin üzerinde fiziksel eylem talep ediyormu?” sorusunu uygulamaktır.

🧠 Bilişsel & Psikometri Laboratuvarı: OpenBCI Cyton 8-Kanallı Biyosensör & EEG Başlık Seti | RStudio Pro & lavaan Yapısal Eşitlik Modelleme Paketi

📍 Bolu (Merkez)

"Bilişsel önyargılarımızın farkında olmak rasyonel düşüncenin ilk adımıdır."

[Yazar]

Yazılar