Yapay zeka sektöründe önemli bir gösterge olan “LLM Token Expenditure Index”, Bloomberg tarafından takip edilen bu endeks, Pazartesi günü 97 sent/milyon token seviyesine gerileyerek, daha önce kaydedilen en düşük seviyeyi gördü. Bu durum, yapay zeka alanındaki önde gelen şirketlerin iş modelleri üzerinde önemli bir baskı yaratıyor.
Silicon Data tarafından geliştirilen ve Bloomberg terminalinde “SDLLMTK” koduyla takip edilen bu endeks, büyük dil modeli (LLM) tokenlerinin günlük fiyatını ölçüyor. Endeksin daha önce kaydedilen en düşük seviyeyi görmesi, yapay zeka sektöründeki dinamikleri yeniden şekillendiriyor.
Bu düşüşün arkasında yatan çeşitli faktörler bulunuyor. Öncelikle, Moonshot’un Kimi K3 gibi daha uygun fiyatlı Çin merkezli açık kaynak modellerinin yükselişi, piyasa fiyatlarını aşağı çekiyor. Ayrıca, OpenAI‘nin Temmuz sonlarında iki adet GPT-5.6 modelinin fiyatını düşürmesi de bu trendi destekliyor. Diğer yapay zeka laboratuvarları da talep değişimlerine göre fiyatlandırma stratejileri uyguluyor, bu da baskıyı artırıyor.
Token üretim maliyetlerindeki düşüş de endeksin gerilemesine katkıda bulunuyor. Bu durum, özellikle büyük dil modeli laboratuvarları üzerinde önemli bir baskı yaratıyor. Syz Group’un yatırım şefi Charles-Henry Monchau’nun belirttiği gibi, “Büyük dil modeli laboratuvarları en doğrudan etkilenenler.” Token deflasyonu, gelirleri olumsuz etkilerken, işlem maliyetleri sabit kalmaya devam ediyor.
Bu durum, yapay zeka şirketlerinin rekabet stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor. Şirketler artık sadece model performansına odaklanmak yerine, dağıtım, bellek ve bağlam gibi alanlarda avantajlar yaratmaya çalışıyor. Silicon Data’nın araştırma direktörü Steve Hou’nun da belirttiği gibi, mevcut açık kaynaklı ve daha uygun maliyetli modellerin sayısı, çoğu görev için yeterli olabilir.
Bu düşüş, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka liderleri için kritik bir dönemde gerçekleşiyor. Her iki şirket de bu yaz aylarında gizli IPO başvuruları yapmıştı. Token fiyatlarındaki düşüş, kullanıcıların daha ucuz erişim beklentisi yaratabilir ve zamanla sağlayıcıların fiyatlandırma gücünü zayıflatabilir.
Pazartesi günü yaşanan düşüşün ardından, teknoloji hisseleri de etkilenerek değer kaybetti. Nasdaq Composite %1’in üzerinde, S&P 500 ise %0.4 oranında geriledi.
