ABD Havacılık İdaresi, uçuşlardan önce hava trafiğini yönetmek için yapay zeka sistemini hayata geçirmeye hazırlanıyor

ABD Havacılık İdaresi (FAA), Washington D.C. bölgesinde Pazartesi gününden itibaren havacılığın yoğunlaştığı bölgede yapay zekâ destekli bir hava trafiği yönetim aracını devreye sokarken, bu adımı tüm ülkeye yaygınlaştırılacak geniş kapsamlı modernizasyon çabasının ilk aşaması olarak değerlendiriyor. Wall Street Journal’da yer alan habere göre FAA, gecikme ve iptalleri azaltmak amacıyla havacılık verilerini işleyen ve olası çatışmaları önceden tespit eden bu sistemi, hava trafiğinin karmaşaya düştüğü durumlarda uçuşların yeniden yönlendirilmesinde kullanmayı planlıyor.

Akıllı sistem olarak adlandırılan yazılımın FAA’ya ve havayollarına, hava durumu koşulları, pist kapasitesi ve operasyonel kısıtlamalar gibi değişkenlerle birlikte havayolu sefer programlarını bir araya getirerek trafik modellerini öngörmesi ve potansiyel çatışmaları önceden ortaya koyması bekleniyor. Böylece yetkililer, olası gecikmeleri uçuş başlamadan önce çözebilecek.

Akıllı sistem için 12 yılda 875 milyon dolarlık sözleşme

SMART (Strateşik Hava Sahası, Rota ve Yörünge Yönetimi) adlı yazılımı ve ona eşlik edecek bir diğer sistemi geliştirmek için Air Space Intelligence şirketi bu yıl başlarında bir sözleşme kazandı. Wall Street Journal’da aktarıldığı gibi, 12 yıla yayılan anlaşmanın değeri 875 milyon dolar olarak belirtiliyor. Tam kapsamlı ulusal düzeydeki devreye ulaşmasının ardından platformun, ülkenin hava trafiği kontrol altyapısını koordine eden üst düzey bir akıllı sistem merkezi olması öngörülüyor.

FAA’nın hava trafik kontrolündeki sürekli personel açığı yıllardır devam ederken, kurum bu sorunu çözmek için çeşitli yaklaşımlar izledi. TechCrunch tarafından incelenen iç dokümanlar, SMART’ı “mevcut FAA hava trafiği yönetim sistemlerini geliştiren bulut tabanlı bir platform sistemi” olarak tanımlıyor.

Taşımacılık Bakanı 6 ile 10 milyar dolar arasında yapay zekâ talebi

Havacılığın modernizasyonu çabasının parçası olan bu adım, Taşımcılık Bakanı Sean Duffy’nin Kongre’ye hava trafik kontrol sistemine yapay zekâyı entegre etmek için 6 milyar dolardan 10 milyar dolara kadar bir talep koymasıyla destekleniyor. Duffy, altyapının daha geniş yükseltmeleri için zaten tahsis edilen 12,5 milyar doların üzerine bu talebi koydu. Yapay zekâ araçlarının kontrolörlerin olasicak gecikmeleri çözmesine yardımcı olacağını belirterek çatışmaları 45 güne kadar öngörebileceğini ve bireysel uçuşlara küçük düzenlemeler önerebileceğini ifade etti.

“Yapay zekâ bir araçtır, ancak hava sahasını yönetirken insanları yerinden etmiyoruz. Bir kontrolörü değiştirip de havisaahasını yapay zekânın yönetmesini mi istiyorum? Buna cevap kesin hayır, böyle bir şey olmayacak.”

Sean Duffy, ABD Taşımcılık Bakanı

Duffy’nin beyanları, sistemdeki insan faktörünün korunacağını vurgularken, sendikanın da iş kaygılarını yatıştırmaya çalıştığı görülüyor. Ulusal Hava Trafik Kontrolörleri Birliği’nin başkanı Nick Daniels, yükseltmelerin işlerini tehdit ettiği yönündeki iddialara karşı çıkarak bunların “kontrolör iş gücüne rekabet olmadığını” söyledi. Taşımcılık Bakanlığı’nın hedefi, tüm sistem yenilemesini 2028’in sonunda tamamlamak.