Budist Yol: Çatışma, Öfke ve İçinde Bulunduğumuz Bağımlılık

Jay Garfield, Tibet Budizmi, zihin felsefesi, bilişsel bilim, epistemoloji, metafizik, dil felsefesi, etik ve hermeneütik alanında uzmanlaşmış Amerikalı bir felsefe profesörüdür. Budist düşüncesiyle güncel felsefi sorunların kesişimi konusunda üretken bir şekilde yazmıştır. Başlıca eserleri arasında Engaging Buddhism: Why Does Buddhism Matter to Philosophy? (2015), Buddhist Ethics: A Philosophical Exploration ve Losing Ourselves: Learning to Live Without a Self yer alır. Mohammad Hadi’nin yaptığı bu görüşmede, kişisel ve kolektif politikleşme karmaşası bağlamında Budist etiğinin pratik uygulaması — birbirine bağımlılık, erdemin “yakın düşmanları” ve algının dönüşümü — üzerine konuşmaktadır.

Mohammad Hadi: Kitaplarından ikisini gerçekten inceledim: Losing Ourselves ve Buddhist Ethics. Sorularımı neredeyse iki ya da üç ay önce hazırlamıştım, ancak bu sırada İran‘da kişisel ve kolektif bazı olaylar yaşandı. Bu sabah şunları düşünüyordum — farklı bir durumdayım. Ülkemde dışarıdan ve içeriden yaşanan olaylar nedeniyle bazı duygusal değişimler geçirdim: savaş tehdidi, gösteriler ve ayaklanmalar. Budist etik perspektifinden beni mülakat eden biri olarak bana ne öneriyorsunuz? Bu duygusal karmaşayla karşı karşıya Budist etik bana somut olarak ne sunuyor?

Jay Garfield: Birkaç farklı şey söylerim. Biri, kendine yönelik özen ve dostluk tutumlarını gerçekten yönlendirmek. Bu özen ve dostluk tutumlarını aynı zamanda İran’daki insanlara yönelik olarak yönlendirmek ve ayrıca bir tür tarafsızlık veya dengelemek — yaşanan şeylerin sizi aşırı derecede sarstırmasına izin vermeme ve biraz sakinliği koruma yeteneği.

Bunun nedeni, İran’daki olaylar ya da başka herhangi bir yerdeki olaylar konusundaki tutumunuz ne olursa olsun, sakin kalabildiğiniz sürece daha etkili bir özne olacaksınız olmasıdır. Anlık duygularınızı yaşanan olaylardan izole edebilme yeteneği son derece değerlidir. Bu da kendi duygusal tepkilerinize dikkat etmenizi, nasıl hissettiğinizin neden ve sonuçlarına dikkat etmenizi ve aslında kendinize ama aynı zamanda başkalarına da önem vermenizi gerektirir. “Ne yapmalıyım?” sorusu yerine “Bu durumda en etkili olabilmek için ne yapabilirim?” sorusunu sorun.

Bu çok farklı bir soru çünkü çoğu zaman duygularımız bizi çok hızlı tepkilere — ya öfkeye ya da aşırı coşkıya — yönlendirir ve biz böyle yaptığımızda daha az etkili özneler haline geliriz. Her zaman kendinizi bir topluluğun üyesi olarak görmelisiniz ve bir topluluğun üyseniz, o topluluğa karşı sorumluluklarınız vardır. Birincil sorumluluğunuz açıkça, sakince ve düşünceli bir şekilde hareket etmektir. Bence bu, yapması zor şeylerden biri ama aynı zamanda en önemli şey. Uzun ve derin bir nefes alın ve şu sözü edin: “Yaşananlar…

Daha Fazla

makale

Foucault’nun güç ve bilgi eleştirisi yapısalsonrası düşünceyi şekillendirdi, ancak gerçeği reddetmesi kendi dogması haline gelme riski taşır. Sıkı…

• Makaleler

Bu, uyuşmazlığın akademik ve özellikle felsefi çalışmasına dair dört bölümlük dizinin dördüncü bölümüdür. Birinci bölümde…

• Makaleler

Bu, uyuşmazlığın akademik ve özellikle felsefi çalışmasına dört bölümlük dizinin üçüncü bölümüdür. Birinci bölümde…

• Makaleler

Bu, uyuşmazlığın akademik ve özellikle felsefi çalışmasına dört bölümlük dizinin ikinci bölümüdür. Birinci bölümde…

• Haberler

suliqyre:Her niyet, yansıtıcı bir yargının ürünüdür. Bir şey konusunda endişem olduğunda bunun nedeni…

• Haberler

Jay Garfield, Tibet Budizmi, zihin felsefesi, bilişsel bilim, bilgi felsefesi, metafizik, felsefe…

• Haber

[Anthony Celano tarafından 8 Kasım 2026’da güncellenmiş giriş. Değişiklikler: Ana metin, Kaynakça] Orta Çağ ahlaki muhakeme teorileri…

• Haber

“Nesnel olarak ne olabileceğini belirlemek yeterince zordur; ancak insanlarla ilişkilerimizde şunu yapmamalıyız…