Fısıldayan Hayaletler ve Gölgeli Korkular: Aralarında Mola İle Sunulan İki Özgün Oyun

İyi bir hikâye, olay örgüsündeki kadar anlatım sırasında da dinlenebilir. İki ürpertici ve biçimsel açıdan iddialı Off Broadway gösterisi “A Ghost in Your Ear” ve “The 4th Witch,” hikâyenin anlatımdan ayrı düşünülemez olduğunu kanıtlıyor — biri diğerinin olmadan işe yaramaz.

“A Ghost in Your Ear,” Jamie Armitage tarafından yazılıp yönetilen, Lucas’ın (Lucas Iverson — “The Pitt” dizisinde tıp öğrencisi oynayan) bir sesli kitap hayalet hikâyesini kaydetmek için geldiği stüdyoda geçer; arkadaşı Sid ise (Owen Campbell, Ti West yapımı “X” filminden) mühendisliği üstlenir.

İki erkek hafif takılmalara dalarken Sid, kullanacakları son derece hassas binaural mikrofonun olanaklarını Lucas’a gösterir. Bir baş biçiminde tasarlanan mikrofon, Easter Adı heykellerine benzeyen çözülemez bir görünüme sahiptir. Daha da önemlisi, bu mikrofon, Minetta Lane Theater’da sunulan Audible yapımının dinleyicilerinin taktığı kulaklıklara iletilen bir çevre ses (surround sound) oluşturabilir.

Doğrudan canlı deneyimin bir parçası olarak kulaklık eklemek yeni değil: “Six: The Musical”i ortak yöneten Armitage, Simon McBurney’nin 2015 yapımı “The Encounter” gösterisinden etkilenildiğini kabul ediyor.

Burada işitsel ortam, hem Lucas’ı hem de bizi, okuduğu hikâyenin içine taşır; bu da uzak bir eve gidip vefat eden babasının eşyalarını toplayan bir erkekle ilgilidir. Ses tasarımcısı kardeşler Ben ve Max Ringham’ın (Tony ödülü adaylığı bulunan “A Doll’s House” ve “Prima Facie”) uydurduğu efektler burada belirleyicidir. Sesler sağ kulağınızda fısıldarken ayak sesleri sol kulağınıza yankılanır ya da tam tersi — Ringhams, eski dostumuz stereo’yu kullanarak bizi ürpertmekten keyif alıyor. Ve tabii ki bu, hayaletlerin ve perilerin hikâyesi için oldukça uygundur; çünkü onlar en soyut varlıklardır. (Daha fazla hayaleti olay isterseniz, Londra menşeli “2:22 — A Ghost Story” bu sonbahar Lucille Lortel Theater’da sahneleniyor.)

Ancak “A Ghost in Your Ear,” hem biçim hem de temalar açısından aynı zamanda utancını belli ediyor. Yapım ses üzerine kurulu olsa da, binaural olanaklar yeterince kullanılmıyor ve sıçratma korkuları (jump scares) görsel — ki bu, ileride Audible dinleyicileri için bir sorun olacak. Armitage ayrıca bir hikâyenin kendi hayatını kazanması fikrini tam anlamıyla değerlendirmiyor; bu, tuhaf alt tür kurguda sık karşılaşılan bir klişedir. Peter Strickland yapımı “Berberian Sound Studio” (2013) ve Paul Tremblay’ın romanı “Horror Movie” (2024), anlatım eyleminin kendisinin korkutucu gücüne çok daha derine inmişti.