İşyerinde yalnızlık sorunu yöneticinin varlığına bağlı: Çalışanları ofise değil, kendine gösteren liderler bağ kuruyor

Amerika’nın önde gelen iş dergisi Harvard Business Review, yalnız çalışanların yalnızlıktan kurtulmak için daha fazla etkinlik istemediklerini, bunun yerine kendilerini gerçekten görünen bir yöneticiye ihtiyaç duyduklarını ortaya koydu. Constance Noonan Hadley ve Sarah L. Wright’in 1.000 Amerikalı bilgi çalışanını kapsayan araştırmasına göre, en yalnız hisseden çalışanların çoğu zaten iş saatlerinin yaklaşık yarısını fiziksel olarak ofiste geçiriyordu. Yani yalnızlık, fiziksel mesafenin bir sonucu değil, daha çok yönetimin tutumuyla ilgili bir mesele olarak belirlendi.

Araştırmaya göre bir çalışanın haftada beş gün ofise gelip gelmemesi, yalnızlık hissini nasıl etkilediğine dair hiçbir fark yaratmadı. Tamamen uzaktan çalışanlar hâlâ diğerlerine göre daha izole hissediyordu, ancak ofise yapılan ziyaretler yalnızca işveren yemek, sosyal etkinlik ve sohbet için zaman sunduğu durumlarda onlara fayda sağlıyordu. Dolayısıyla bir ofis zemininde toplanmış bir kalabalık, tek başına kimseyi daha az yalnız hissetmeye zorlamıyordu.

Yalnızlık şirketlere gerçek bir maliyet yaratıyor

Yalnızlık, yalnızca kişisel ve hoş olmayan bir duygu gibi görünüyor olabilir, ancak şirketler için gerçek zaman ve para kaybına yol açıyor. Çalışan katılımı ve faydaları platformu Reward Gateway’in verilerine göre, Amerikalı çalışanların neredeyse yüzde 40’ı işte yalnız hissediyor, yaklaşık çeyreği bunun üzerine ayrılmayı düşündü. Genç çalışanlar bu duygunu en yoğun şekilde yaşıyor. İnsanlar işte yalnız hissettiğinde geri çekiliyor ve ayrılıyor, yerine başka biri işe alınarak eğitilmek zorunda kalınıyor.

Yöneticinin tutumu her şeyi değiştiriyor

Hadley ve Wright’ın araştırmasında en yalnız çalışanların yalnızca yüzde 18’i, yöneticilerinin işteki ilişkilerini desteklemek için yeterli bir şey yaptığını söyledi. Buna karşılık, işe ve meslektaşlarına daha yakın hissedilen çalışanların yüzde 77’si, yöneticilerinin etraflarındaki insanlarla bağ kurmalarına aktif olarak yardım ettiğini belirtti. İki tamamen farklı grup aynı ofiste, bazen sadece birkaç adım uzağında oturabiliyor olması, acilen çözülmesi gereken bir sorun olarak öne çıkıyor.

En az yalnız hisseden çalışanlar, yöneticilerini ve meslektaşlarını kendileri için somut biçimde ortaya çıkan kişiler olarak tanımlıyor. Aynı araştırmada bir tıbbi iddialar analisti, yöneticisinin kendi buzdolabı arızalandığında eve bir yedek buzdolabı getirdiğini hatırladı. Uzaktan çalışan bir portföy yöneticisi ise meslektaşlarının bir aile cenazesine uçakla geldiğini anlattı. Bu tür eylemler, şirketin kolayca kurabileceği ayrıcalıklar değil, bir yöneticinin çalışanları insan olarak gördüğündan kaynaklanan ve bağın aslında neyden oluştuğunu gösteren şeyler.

Yöneticinin çalışanları insan olarak görmesiyle ortaya çıkan bu tutum, ne kadar lüks yemek ikramı bir yöneticiye, gerçekten sayılan anlarda ortaya çıkmasını sağlayan bir lideri değiştirebilir.

[Harvard Business Review araştırmaları]

Yapılması gereken asıl şey etkinlik değil

Şu anki eğilim, daha fazla etkinlik düzenlemek yönünde ve çoğu şirket zaten ekip yemeklerinden yıllık toplantıya kadar pek çok etkinlik yapıyor. Ancak Reward Gateway’in verilerine göre çalışanların yarısından azı bunların herhangi birine düzenli olarak katılıyor. Bir etkinlik yalnızca içeri giren insanlara fayda sağlıyor, en çok ihtiyaç duyanlar ise tam da en az katılanlar.

En yalnız çalışanlar genelde grup düzeyinde davetlere yanıt vermiyor, çünkü kimse fark etmeden atlanabilecek en kolay kişiler onlar. Yöneticilerin, kimin gelmediğini fark etmesi ve doğrudan nedenini sorması gerekiyor. Bazen peşinden gitmek zorunda kalıyorlar. İletişimsiz çalışanlar, kendilerine ihtiyaç olmadığı ya da istenmediği varsayımıyla ilk daveti reddetme eğiliminde oluyor.

Baskı altındaki liderler, tüm çalışanlara duyurabilecekleri, kendilerine görünür bir kredi kazandıracak bir şeye yönelmeye eğilim gösteriyor. İletişimsiz çalışanlardan etkinliklere katılmalarını istemek — ve reddettiklerinde tekrar istemek — bir yemek buluşması ya da duyurulabilecek bir yazıdan çok daha kişisel bir çaba gerektiriyor. Bu, yazılı bir politika gibi “tamamlanmış” bir an yok; başarısı da çalışanların çoğu için neredeyse görünmez kalıyor. Bir çalışan haftalarca davetleri erteledikten sonra ortaya çıkarsa, bu bir yöneticinin ölçebileceği ya da kamuya açık biçimde kredi alabileceği bir etkinlik değil.

Bu görev yöneticinin en önemli sorumluluklarından biri

Yine de bu görev, yöneticinin muhtemelen en önemli görevlerinden biri. 2023’te Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Genel Müdürü, yalnızlığın bir halk sağlığı sorunu olduğunu ve bunu düzeltmekten işyerlerinin, hükümetlerin ve okulların sorumlu olduğunu söyledi. Çoğu zaman mesele, ofise dönüş politikasının yer tutamayacağı ve hiçbir slaytta yakalanamayacağı sessiz bir istektir.

Bu yaklaşım, yalnızlığın kişisel bir kusur ya da bazı insanların doğası gereği yalnızlık eğilimli olduğu varsayımının ötesine geçiyor. Bir işte yalnız hisseden pek çok insan başka bir işte tamamen iyi hissedebiliyor, sorunun kişi değil yer olduğunu gösteriyor. Araştırmaya göre bir insanın sosyal bağ kurma düzeyi, yalnızlık hissinden bağımsız; içgörüden olanlar, daha az bağ istemesine rağmen aslında dışgörüden olanlardan daha yalnız hissediyor.

Diğer bir neden ise insanların çok meşgul olması. Bir ekip az elemanlı olduğunda ve herkes boş görevleri üstlendiğinde, kimseye gerçekten konuşmak için günde bir an bile kalmaz. Bir lider, ekibin nasıl elemanlandırıldığını ve çalışanların ne kadar iş yükü taşıdığını kontrol ediyor, bu da yalnızlığın nedenini tam olarak kendi ellerinde bırakıyor.