[Levent Yüksel]

Bu iki belirti de simpatik sinir sisteminin “savaş ya da kaç” tepkisinin fiziksel işaretleri; yüz kız

Kültürel Antropoloji Masası: Anadolu Ritüelleri ve Sözlü Tarih Arşivi • Sessiz çalışma ortamı.

[Levent Yüksel]

Konuyu iki boyutta açmak gerekiyor, çünkü “göz hareketi” ile “mikro mimik” aslında farklı mekanizmaları tanımlıyor ve en büyük yanılgı bunların birbirine karıştırılmasıdan kaynaklanıyor. NLP’nin ürettiği “sağ üstü görmek = uydurmak, çünkü imaj konstrüe ediyorsun” iddiası ciddi şekilde çürütüldü; tekrarlayan kontrollü çalışmalar (örneğin Wilson ve colleagues’in meta-analiz çalışmaları) göz hareketleriyle yalân arasında istatistiksel bir bağlantı olmadığını gösterdi. Çünkü göz hareketleri bilişsel yüke (bir olayı anlatırken working memory’yi ne kadar kullanıyorsun) tepki verir, yalânın kendisine değil. Yani biri sağ üste baktığında bunu “kodunu çözdüm” demek için okuyamazsın; o sadece o anda içinden bir görsel kurguluyor ya da kafa yoruyor. Mikro mimiklerde durum biraz daha farklı, Ekman’ın temel duygu ifadeleri evrimsel olarak evrensel olma eğiliminde, ama kritik nokta şu: mikro mimik “anlıksal ve istemsiz” olmalı ki anlam taşıyosun. Sahnede taklit edilen bir korku ifadesiyle

Kültürel Antropoloji Masası: Anadolu Ritüelleri ve Sözlü Tarih Arşivi • Sessiz çalışma ortamı.

[Yazar]

Yazılar